Zilhicce Ayında Kaza Orucu Tutulmaz mı?
Savol tafsilotlari
"Ben yaklaşık olarak son iki yıldır kaza oruçlarımı tutmaya çalışıyorum. Aslında geçmişte tuttuklarım da var ama herhangi bir yere kaydetmediğim için ne kadar tuttum, ne kadar kaldı pek hatırlamadığım için elimden geldiğince çok tutmaya çalışıp ilk hayız gördüğüm yıldan itibaren borçlarımı bitirmeye çalışıyorum. Tabii evde babamda olduğu için biraz da edepten ötürü özellikle oruç tuttuğum günleri faziletli günlere denk getirip babama karşı sanki nafile oruç tutuyormuşum süsü veriyordum, hem de o faziletli günlerin de sevabından faydalanırım diye düşünüyordum. Yalnız, geçen gün fıkıh kitabında şu cümleyi okuyunca kafam karıştı, size sormak istedim. Fıkıh kitabında diyor ki, “Bayram günleri gibi, yasaklanan günlerde kaza orucu tutmak kafi değildir. Zilhicce ayının ilk günlerinde olduğu gibi oruç tutulması adanan günler ile girmiş bulunan ramazan günlerinde kaza orucu tutmak da kafi değildir. Çünkü bu sayılan günler eda için belirlenmiş günlerdir. Dolayısıyla kendilerine tahsis edilen oruçlardan başka bir orucu kabul etmezler...” (İslam Fıkhı Ansiklopedisi, Prof. Dr. Vehbe Zuhayli Sf: 206 , Cilt no:3 ). Hocam ben özellikle Zilhiccenin ilk 9 gününde kaza orucu tuttum şimdi buradaki açıklamaya göre benim tutmuş olduğum oruçlar kazalarımın yerine geçmedi mi? Nafile mi oldu?"
Açıklama
Zilhicce ayı, İslam'da faziletli ve özel günlerin bulunduğu bir aydır. Bu ayın ilk dokuz günü nafile oruç tutmak sünnettir ve özellikle teşvik edilmiştir. Ancak kaza oruçlarının bu günlerde tutulması konusunda bazı fıkhi hassasiyetler vardır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, Ramazan orucunun kaza oruçları herhangi bir zamanda tutulabilir ve geçerlidir. Ancak Zilhicce ayının özellikle ilk dokuz günü gibi faziletli ve adanmış oruç günlerinde kaza orucu tutmak, o günlerin nafile oruçları ile karışabilir ve bazı alimlere göre kaza orucunun edası için yeterli olmaz. Bu günlerde tutulan oruçlar, kaza orucu yerine nafile oruç olarak kabul edilir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de oruçla ilgili genel hüküm Ramazan ayına mahsustur:
"Ey iman edenler! Oruç, sizden öncekilere farz kılındığı gibi, size de farz kılındı..." (Bakara, 2:183)
Hz. Peygamber (sav) ise Ramazan orucunu kaza etmekle ilgili olarak şöyle buyurmuştur:
"Kim Ramazan orucunu tutamazsa, diğer günlerde kaza etsin." (Sahih Buhari)
Öte yandan, Zilhicce ayının ilk dokuz günü nafile oruç tutmak sünnettir ve bu günlerde oruç tutmanın fazileti Peygamber Efendimiz (sav) tarafından bildirilmiştir.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, kaza orucunuzun geçerliliği açısından önemli olan, Ramazan orucunun eda edilmesidir. Hanefi mezhebine göre, kaza oruçları Ramazan dışındaki herhangi bir zamanda tutulabilir ve geçerlidir. Ancak Zilhicce ayının ilk dokuz günü, özellikle Arefe günü gibi günler, nafile oruç tutmak için özel ve faziletli günlerdir. Bu günlerde tutulan oruçlar, genellikle nafile oruç olarak değerlendirilir.
Bu nedenle, eğer kaza orucunuzu Zilhicce'nin ilk dokuz gününde tuttuysanız, bu oruçlar nafile oruç olarak kabul edilir ve kaza borcunuzdan düşmez. Kaza orucunun asıl edası, Ramazan dışındaki diğer günlerde tutulmalıdır. Bu, kaza orucunun Ramazan orucunun yerine geçmesi için gereklidir.
Pratik olarak, kaza orucunuzu tam olarak yerine getirmek için, Zilhicce'nin faziletli günlerinden kaçınarak diğer günlerde oruç tutmanız daha uygundur. Böylece hem kaza borcunuzu tam olarak ödemiş olursunuz hem de Zilhicce'nin faziletli günlerinde nafile oruç tutma sevabını ayrı ayrı kazanabilirsiniz.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de benzer görüşler vardır. Örneğin Şafii mezhebi, kaza orucunun Ramazan dışındaki herhangi bir zamanda tutulmasını kabul eder ancak faziletli günlerde tutulan oruçların kaza yerine geçmediğini belirtir. Maliki ve Hanbeli mezheplerinde de bu konuda benzer hassasiyetler bulunmaktadır.
Sonuç
Zilhicce ayının ilk dokuz gününde tuttuğunuz oruçlar, Hanefi mezhebine göre kaza orucunuzun yerine geçmez ve nafile oruç olarak değerlendirilir. Kaza orucunuzu Ramazan dışındaki diğer günlerde tutmanız gerekir. Bu şekilde hem borcunuzu ödemiş hem de faziletli günlerde nafile oruç tutmanın sevabını kazanmış olursunuz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
