Zekat Vermeyip Mülk Almak
Vraagdetails
"3,5 sene önce 180 gram bileziğimi ev almak için bozdurdum. Bunun 60 gramı Mehir geri kalanı düğünde takılan takılar ve seneler içinde biriktirip alınmış olan altınlardı. Evin borcu bitti şimdi, altınların tutarı kadar paramız var eşim altınların parasını geri vermek istiyor 3,5 senelik zekatı vermek gerekir mi? Ben çalışmıyorum bir gelirim yok bu zekatı vermek bana mı yoksa eşime mi düşer. Ben şimdiye kadar altınların zekatını vermedim ortak para olduğu için eşim normal zekatı veriyordu. Eğer şimdiye kadar olan zekatı ve kurban borçlarımı düşmem gerekirse nasıl hesaplarım ev ödediğimiz seneleri katacak mıyım? Acele cevaplarsanız sevinirim teşekkürler."
Açıklama
Değerli Müslüman, zekat, İslam'ın temel ibadetlerinden biridir ve malın belirli bir nisab ve süreyi tamamlaması halinde verilmesi farzdır. Altın, zekatın verileceği mallardan biridir ve zekat hesaplamasında malın türü, miktarı ve üzerinden geçen süre önemlidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, altının zekatı, üzerinden bir yıl (hicri) geçtikten sonra ve nisab miktarına ulaşmışsa verilmesi gerekir. Altının bozdurulup ev almak için kullanılması, zekat yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz. Eğer altınlarınızın toplam değeri nisab miktarını aşmış ve üzerinden bir yıl geçmişse zekat vermeniz gerekir. Zekat borcu, malın sahibi olan kişiye aittir. Ortak mal ise ortaklar arasında paylaştırılarak zekat hesaplanır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de zekat emri şöyle bildirilmiştir:
“Namazı dosdoğru kılın, zekatı verin...” (Bakara, 2/43)
Hz. Peygamber (s.a.v) de altın ve gümüşün zekatını vermeyi farz kılmıştır:
“Altın ve gümüşün zekatı vardır; her yıl yüzde bir buçuk verirler.” (Müslim, Zekat, 41)
Detaylı Açıklama
Altınlarınızın 60 gramı mehirdir, geri kalanı ise düğünde takılan ve biriktirilmiş altınlar. Nisab miktarı 85 gram altındır. 3,5 yıl önce altınlar bozdurulup ev alındığında, o altınların zekatı hesaplanmalıydı. Ev malı olarak kullanılması zekat yükümlülüğünü kaldırmaz, çünkü ev mülkü zekat verilmesi gereken mal değildir ancak altın ve para zekat vermeye tabidir.
Eşinizle ortak mal ise, ortaklık oranına göre zekat hesaplanır. Siz çalışmıyor olsanız da ortak malın zekatı ortakların sorumluluğundadır. Eğer eşiniz zekatını veriyorsa, sizin payınıza düşen zekat da onun tarafından verilmiş olabilir. Ancak bu durum net değilse, her iki tarafın da kendi payına düşen zekatı vermesi gerekir.
Zekat hesaplamasında her yılın ayrı ayrı değerlendirilmesi gerekir. 3,5 yıl boyunca altınların değerine göre her yıl zekat verilmesi farzdır. Borçlar, zekat hesaplanırken malın değerinden düşülür; evin borcu bittiği için artık borç düşülmez. Kurban ise zekat ile farklı bir ibadettir ve ayrı hesaplanır.
Pratik olarak, geçmiş yılların zekat borcunu hesaplamak için her yılın başındaki altın miktarını ve değerini tespit edip yüzde 2,5 oranında zekat hesaplamalısınız. Bu zor gelirse, güncel altın miktarı ve değeri üzerinden 3,5 yıl için zekat hesaplayıp vermek de caizdir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde altının zekatını farz kabul eder. Bazı görüşler, ortak mallarda zekatın ortaklar tarafından ayrı ayrı verilmesini önerir. Bazı alimler ise geçmiş yılların zekat borcunun mutlaka ödenmesi gerektiğini vurgular.
Sonuç
3,5 yıl önceki altınlarınızın zekatı verilmemişse, Hanefi mezhebine göre bu zekat borcunu ödemelisiniz. Ortak mal ise eşinizle birlikte zekatınızı hesaplayıp vermeniz gerekir. Borçlar ödendiği için artık borç düşülmez. Geçmiş yılların zekatını hesaplamak için mümkünse yıllık bazda, zor ise güncel değer üzerinden topluca zekat vermek uygundur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
