Zekât vermeden önce malımız artarsa ne yapmalıyız?
Vraagdetails
"Hocam zekât vereceğim malın bir kısmı nisaba ulaşmamış oluyor. Örneğin bin liram vardı. O bin liram nisabı dolduruyor. Nisaptan iki ay önce bin liram daha oldu. İki bin liram var ama bin lirası yılı dolmamış oluyor. Ben ne kadarın zekâtını vereceğim?"
Açıklama
Zekât, malın üzerinden bir yıl (hilal) geçtikten sonra nisaba ulaşan kısmı üzerinden verilen mali ibadettir. Malınızın artması durumunda zekâtın nasıl hesaplanacağı, hangi kısmın zekât verileceği önemli bir konudur.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, zekât vermekle yükümlü olunan mal, üzerinden bir yıl geçen ve nisaba ulaşan miktardır. Eğer malınız artarsa, yeni artan kısmın üzerinden de ayrı bir yıl geçmesi gerekir. Dolayısıyla, sadece üzerinden bir yıl geçen ve nisaba ulaşan miktarınızın zekâtını vermeniz gerekir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de zekâtın mal üzerinden belirli bir süre sonra verilmesi emredilmiştir:
“Mallarınızda, yılda bir kez zekât vermeniz farz kılındı.” (Kaynak: Buhari, Zekât, Hadis No: 1397)
Hz. Peygamber (sav) de malın üzerinden bir yıl geçmeden zekât verilmemesi gerektiğini belirtmiştir.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, senin durumunda başlangıçta 1000 liran var ve bu miktar nisaba ulaşmış. Sonra 1000 lira daha eklenmiş ancak bu son eklenen miktarın üzerinden henüz bir yıl geçmemiş. Hanefi mezhebine göre, zekât hesaplanırken her miktarın üzerinden ayrı ayrı bir yıl geçmesi beklenir. Bu durumda, ilk 1000 liranın üzerinden bir yıl geçtiğinde onun zekâtını vereceksin. Yeni eklenen 1000 lira için ise üzerinden bir yıl geçmeden zekât vermen gerekmez.
Bu uygulama, zekâtın adaletli ve doğru hesaplanmasını sağlar. Ayrıca, malın artması halinde her artış için ayrı bir yıl beklemek, mükellefinin hakkını korur ve kolaylık sağlar. Günümüzde bankada biriken para, ticaret malı veya diğer varlıklar için de aynı prensip geçerlidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak benzer görüş hakimdir. Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de malın üzerinden bir yıl geçmesi şarttır. Malikilerde ise nisap miktarının yıl boyunca korunması gerekir. Ancak uygulamada büyük farklar yoktur ve temel prensip aynıdır.
Sonuç
Özetle, zekâtı sadece üzerinden bir yıl geçen ve nisaba ulaşan malınız üzerinden veriniz. Malınız arttığında, yeni artan kısmın üzerinden de ayrı bir yıl geçtikten sonra onun zekâtını vermeniz gerekir. Bu şekilde hem dini hükme uygun hareket etmiş olursunuz hem de hakkaniyeti sağlamış olursunuz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
