Zekât Ölçüsü
Maelezo ya Swali
"Lojmanda oturuyorum. 350 TL kira aldığım bir evim var. Eski model de bir arabam var. Evimin değeri 120.000 TL arabam da 13.000 TL 70.000 TL de kredi borcum var kurban ve zekât verebilir miyim? Nasıl hesaplarım. Teşekkürler."
Açıklama
Zekât, İslam'ın beş şartından biri olup, belirli mal varlıklarının üzerinden nisap miktarına ulaşınca verilmesi farz olan bir ibadettir. Zekât ölçüsü, malın türüne ve değerine göre hesaplanır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, zekât, ticaret malı, nakit para, altın, gümüş, tarım ürünleri ve hayvan gibi belirli mallar üzerinden verilir. Ev ve araba gibi ihtiyaç için kullanılan kişisel mallar zekât vermeye tabi değildir. Kira geliri ise ticaret malı sayılır ve zekâta tabidir. Kredi borcu, malın değerinden düşülür.
Deliller
Zekâtın farz oluşu Kur'an'da açıkça belirtilmiştir:
"Mallarınızda, onda bir oranında (yüzde on) zekât verin." (Bakara, 2/267)
Hz. Peygamber (sav) de zekâtın mal üzerinden verilmesini emretmiştir:
"Altın, gümüş, ticaret malları, tarım ürünleri ve hayvanlar üzerinde zekât vardır." (Buhari, Zekât, 1)
Detaylı Açıklama
Kardeşim, ev ve araba gibi şahsi kullanımda olan mallar zekât için hesaba katılmaz. Sizin 120.000 TL değerindeki eviniz ve 13.000 TL değerindeki eski model arabanız zekât vermeniz gereken mallar arasında değildir. Ancak kira geliri ticaret malı sayılır ve zekât vermeniz gerekir.
Kira geliriniz aylık 350 TL ise yıllık kira geliri 4.200 TL olur. Eğer bu kira geliri elinizde nakit olarak bulunuyorsa ve yıl boyunca elinizde kaldıysa, bu miktar üzerinden zekât vermeniz gerekir. Ancak kira geliriniz borçlarınızı ödedikten sonra kalan net miktar üzerinden hesaplanır.
70.000 TL kredi borcunuz var ise, bu borç toplam mal varlığınızdan düşülür. Zekât nisabı Hanefi mezhebine göre yaklaşık 85 gram altın değerindedir. Güncel altın fiyatına göre nisap miktarını hesaplayabilirsiniz. Örneğin, altının gram fiyatı 1500 TL ise nisap 127.500 TL civarındadır.
Mal varlığınız (ev ve araba hariç) kira geliri ve diğer nakit varlıklarınız toplamı, borçlarınız düşüldükten sonra nisap miktarına ulaşırsa, %2,5 oranında zekât vermeniz gerekir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de benzer şekilde ev ve şahsi araçlar zekâta tabi değildir. Ancak bazı alimler kira gelirinin ticaret malı olarak değerlendirilmesinde farklı görüşler ileri sürse de genel kanaat Hanefi mezhebine uygundur.
Sonuç
Ev ve araba için zekât vermeniz gerekmez. Kira geliriniz ve diğer nakit varlıklarınız borçlarınız düşüldükten sonra nisap miktarına ulaşırsa, %2,5 zekât vermelisiniz. Borçlarınızı dikkate alarak hesaplama yapınız ve kolaylaştırınız.
