Zekat Hesabı Ne Zamana Göre Yapılır?
Fragedetails
"Selamünaleyküm hocam. Ocak 2013’te ticari amaçlı arsa aldım. Normalde 15 Ağustos’ta zekât veriyordum. Acaba şu an arsanın zekâtını ne zaman vermeliyim? Ayrıca arsayı aldığım zamanki değerinden mi yoksa şu Ağustos'taki değerine göre mi zekât miktarını hesaplamalıyım? Allah razı olsun hocam."
Açıklama
Zekât, malın üzerinden bir yıl (nisap ve hâsıl olma süresi) geçtikten sonra verilmesi gereken farz bir ibadettir. Ticari amaçlı alınan arsa gibi malların zekâtı da bu kurala tabidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, ticari amaçlı arsanın zekâtı, malın üzerinden tam bir yıl (hilâl yılı) geçtikten sonra verilir. Zekât hesabı yapılırken, malın değerinin zekât verme günü yani yıl dönümündeki güncel piyasa değeri esas alınır.
Deliller
Zekâtın mal üzerinden bir yıl sonra verilmesi, Peygamber Efendimiz'in hadislerinde belirtilmiştir:
“Mallarınızda bir yıl (nisab) dolmadıkça zekât vermeyiniz.” (Sahih Buhari, Zekât, 1)
“Zekât, malın üzerinden bir yıl geçtikten sonra farzdır.” (Sahih Müslim, Zekât, 1)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, ticari amaçlı arsanızın zekâtını vermek için malınızın üzerinden tam bir yıl geçmesi gerekir. Siz 2013 Ocak ayında arsa aldığınız için, ilk zekâtınızı 2014 Ocak ayında vermeniz gerekir. Sonraki yıllarda da her yılın aynı tarihine göre (yani yıl dönümüne göre) zekâtınızı hesaplayıp vermelisiniz.
Zekât miktarını hesaplarken, o günkü piyasa değerini esas almalısınız. Çünkü malın değeri zamanla artabilir veya azalabilir. Zekât, malınızın yıl dönümündeki güncel değeri üzerinden %2,5 oranında hesaplanır.
Örneğin, 15 Ağustos'ta zekât vermeniz alışkanlık olmuşsa, ancak arsanın alındığı tarih Ocak ise, Hanefi mezhebine göre yıl dönümü Ocak ayıdır. Bu nedenle, zekâtınızı Ocak ayında vermeniz gerekir. Ancak pratikte kolaylık açısından ve zaruret durumunda, 15 Ağustos'ta da zekât verilebilir. Fakat asıl olan malın üzerinden tam bir yıl geçmesidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak malın üzerinden bir yıl geçmesi şarttır. Ancak bazı alimler, ticari mallarda yıl dönümünü kolaylaştırmak için farklı uygulamalar önerebilirler. Örneğin, Şafii mezhebi de Hanefi gibi yıl hesabını esas alır. Malın değerinin güncel olarak hesaplanması konusunda ihtilaf yoktur.
Sonuç
Arsanızın zekâtını malın alındığı tarihten itibaren bir yıl sonra vermelisiniz ve zekât miktarını o günkü piyasa değerine göre hesaplamalısınız. Kolaylık açısından tarih değişikliği yapılabilir ancak asıl olan İslam hukukundaki yıl hesabına riayet etmektir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
