Zekat Borcunu Hangi Yıla Göre Hesaplamak Gerek
جزئیات سؤال
"S.a. Hocam. Bir yakınıma 162 gram altın borç verdim ve iki yıl sonra altın değerinde para aldım. Aldığım paradan bu senenin zekatını vermek için 40 ta birini hesaplayıp veriyorum fakat geçen senenin zekatını altının bugünki değerinden mi vermem gerekiyor. Diyelim ki 10.000 tl yaptı bu yıl için 250 tl. geçen yıl için 250 tl mi vermem gerekiyor. Teşekkür ederim S.A."
Açıklama
Zekat, İslam'da malın belirli bir nisaba ulaşması ve bir yıl (hilal) geçmesi şartıyla verilmesi gereken bir ibadettir. Zekat borcunun hesaplanmasında malın değerinin hangi zamana göre alınacağı önemli bir konudur.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, zekat nisabına ulaşan malın üzerinden bir yıl geçtikten sonra zekat verilmelidir. Zekat hesaplanırken, malın değerinin o yılın nisabına göre belirlenmesi gerekir. Yani, geçen yılın zekatı için o yılın mal değeri esas alınır, bu yılın değerine göre değil.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de zekatla ilgili genel hüküm şöyledir:
"Mallarınızda, onda bir veya yirmide bir oranında zekat verin." (Bakara, 2/267)
Hadislerde ise Hz. Peygamber (sav) zekatın malın üzerinden bir yıl geçtikten sonra verilmesini emretmiştir:
"Her kimin malı bir yıl boyunca nisaba ulaşırsa, onda zekat vardır." (Müslim)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, sizin durumunuzda 162 gram altın borç vermişsiniz ve iki yıl sonra altının değerinde para almışsınız. Zekat, malın üzerinden bir yıl geçtikten sonra verilmelidir. Bu durumda;
- Geçen yılın zekatı için, o yıl elinizde bulunan malın (veya borç verdiğiniz altının) o yılın altın fiyatına göre değeri esas alınır.
- Yani, geçen yılın zekatını hesaplamak için geçen yılın altın fiyatı veya o yılın mal değeri dikkate alınır, bugünün fiyatı değil.
- Bu yıl için ise elinizde bulunan paranın bugünkü değeri üzerinden zekat hesaplanır.
Bu, zekatın adaletli ve doğru şekilde verilmesini sağlar. Zekat, malın değerine göre değil, malın bulunduğu yılın nisabına göre hesaplanır. Bu nedenle geçen yıl için 250 TL zekat vermeniz doğru olur. Bu yıl için ise güncel değer üzerinden hesaplamanız gerekir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak benzer görüştedir. Ancak bazı alimler, pratik kolaylık için güncel değer üzerinden hesaplama yapılabileceğini belirtirler. Fakat Hanefi mezhebi, malın bulunduğu yılın değerinin esas alınmasını tavsiye eder.
Sonuç
Özetle, zekat borcunu hesaplarken her yılın mal değerini o yılın fiyatlarına göre dikkate alın. Geçen yılın zekatı için geçen yılın altın fiyatı, bu yılın zekatı için ise bu yılın fiyatı esas alınmalıdır. Böylece zekat ibadeti hem doğru hem de adil şekilde yerine getirilmiş olur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.