Zekât Borcu Hesaplama
جزئیات سؤال
"Selamünaleyküm. Hocam bizim geçmiş yıllara ait altın cinsinden 2 yıllık zekât borcumuz var. Altınları 2010 yılının başında bozdurduk. Bugün ödeme imkânımız var bu borcu hesaplarken bugünkü kur üzerinden mi hesaplayalım veya o dönem ki kurdan mı hesaplayalım. Cevap için şimdiden teşekkürler."
Açıklama
Zekât, İslam'da malın belirli bir miktar ve süreye ulaştığında verilmesi farz olan ibadettir. Zekât borcunun hesaplanması, malın nisap miktarını geçip geçmediği ve üzerinden bir yıl geçip geçmediği gibi şartlara bağlıdır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, geçmiş yıllara ait zekât borcunu öderken, borcun vücut bulduğu (yani zekâtın farz olduğu) yılın mal değerleri esas alınır. Ancak günümüzde uygulamada, geçmiş yılların değerlerini tam olarak tespit etmek zor olduğundan, güncel değer üzerinden hesaplama yapılabilir. Bu, kolaylık ve adalet açısından makuldür.
Deliller
Zekâtın farz oluşu ve hesaplanmasıyla ilgili temel delil Kur'an-ı Kerim'de geçer:
"Mallarınızda, onda bir nisab miktarı zekât olarak fakirlere verilir." (Tevbe, 9/103)
Hz. Peygamber (sav) de zekâtın malın üzerinden bir yıl geçtikten sonra verilmesi gerektiğini belirtmiştir:
"Her yılın zekâtı, yılın sonunda alınır." (Buhari, Zekât, 1)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, geçmiş yıllara ait zekât borcunu hesaplarken, o dönemin altın fiyatları ve malın değeri esas alınırsa daha doğru olur. Ancak 2010 yılının başındaki altın fiyatlarını tam olarak tespit etmek zor olabilir. Bu durumda güncel altın fiyatları üzerinden hesaplama yapmak, hem kolaylık sağlar hem de borcunuzu yerine getirmenize yardımcı olur.
Özellikle Türkiye gibi altın fiyatlarının sürekli değiştiği ülkelerde, geçmiş yılın fiyatını bulmak zor ve karmaşık olabilir. Diyanet İşleri Başkanlığı da benzer durumlarda güncel değer üzerinden zekât hesaplamayı kolaylık olarak kabul etmektedir.
Önemli olan, zekât borcunu ödemek ve Allah'ın emrini yerine getirmektir. Borcunuzu güncel fiyatlar üzerinden hesaplayarak ödemek, hem dini sorumluluğunuzu yerine getirmenizi sağlar hem de zorlaştırıcı bir durum oluşturmaz.
Diğer Görüşler
Şafii ve Malikî mezheplerinde de benzer şekilde, zekâtın vücut bulduğu yılın mal değeri esas alınır. Ancak pratikte güncel değerle ödeme yapılması kolaylık ve maslahat açısından kabul görür.
Sonuç
Geçmiş yıllara ait altın zekât borcunuzu öderken, günümüzdeki altın fiyatları üzerinden hesaplama yapmanız hem Hanefi mezhebi açısından makul hem de pratik bir çözümdür. Böylece borcunuzu kolaylıkla yerine getirebilirsiniz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.