Zekât
تفاصيل السؤال
"Selamünaleyküm. Zekât konusunda tereddüt içerisindeyim bu konuda beni aydınlatırsanız çok memnun olurum. Türkiye’de tapulu değeri 40 bin Euro civarında bir dairem var borçsuz, yasadığım ülkede de bir dairem var değeri 100 bin Euro fakat Almanya’daki dairemin yaklaşık 50 bin Euro borcu var ve bir de bankaya kredi kartı borcum var 6 bin Euro’ya yakın. Ben ve eşim çalışmaktayız. Şimdi bu koşullarda biz zekât vermeli miyiz, vereceksek ne kadar vermemiz gerekir, ya da borçlu olduğumuz için vermemek mi gerekiyor? Türkiye’deki dairem kirada ama kirasını ben almıyorum ablam alıyor. Lütfen bu konuda beni aydınlatırsanız sevinirim saygılarımla."
Açıklama
Zekât, İslam'ın beş şartından biri olup, belirli mal ve paranın üzerinden nisap miktarına ulaşınca yılda bir kez verilmesi farzdır. Zekât, malın temizlenmesi ve toplumdaki ihtiyaç sahiplerine yardım amacıyla verilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, borçlar zekât nisabının hesaplanmasında düşülür. Yani malınızın toplam değeri üzerinden borçlarınız çıkarıldıktan sonra kalan miktar nisap miktarına ulaşırsa zekât vermeniz gerekir. Gayrimenkuller genellikle kira geliri üzerinden zekâta tabi olur, kendisi üzerinden değil.
Deliller
Zekâtın farz oluşu Kur'an'da şöyle belirtilir:
"Namazı dosdoğru kılın, zekâtı verin." (Bakara, 2:43)
Borçların düşülmesiyle ilgili olarak, sahih hadislerde malın temizlenmesi ve borçların hesaba katılması gerektiği ifade edilir:
"Borçlarınızı ödeyiniz, zekâtınızı veriniz." (Tirmizi)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, sizin durumunuzda Türkiye’deki daireniz tapulu ve borçsuzdur ancak kira geliri size değil ablanıza aittir. Hanefi mezhebine göre, gayrimenkulün kendisi zekâta tabi değildir; kira geliri zekâta tabidir. Eğer kira geliriniz varsa, o gelir üzerinden zekât hesaplanır.
Almanya’daki dairenizin değeri 100 bin Euro, ancak 50 bin Euro borcunuz var. Ayrıca kredi kartı borcunuz da yaklaşık 6 bin Euro. Zekât hesaplamasında, bu borçlar toplam mal varlığınızdan düşülür. Yani 100 bin Euro - 50 bin Euro - 6 bin Euro = 44 bin Euro net mal varlığınız olur.
Şimdi Türkiye’deki dairenizin değeri 40 bin Euro ve Almanya’daki net varlığınız 44 bin Euro olmak üzere toplamda 84 bin Euro mal varlığınız var. Ancak kira geliri size ait değilse, bu dairenin değeri zekât hesaplamasına dahil edilmez. Sadece nakit, altın, ticaret malı veya kira geliriniz üzerinden zekât hesaplanır.
Hanefi mezhebine göre, nisap miktarı yaklaşık 85 gram altın veya onun değeri kadardır. Güncel altın fiyatlarına göre nisap miktarınızı hesaplayabilirsiniz. Eğer borçlar düşüldükten sonra mal varlığınız nisaba ulaşırsa, %2,5 oranında zekât vermeniz gerekir.
Özetle, borçlarınız mal varlığınızdan düşülür. Gayrimenkulün kendisi değil, kira geliri zekâta tabidir. Borçlarınızı ödedikten sonra geriye kalan mal varlığınız nisap miktarına ulaşırsa zekât vermelisiniz.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak borçların düşülmesi kabul edilir. Ancak bazı alimler kira gelirinin zekâta tabi olması konusunda farklı yorumlar yapabilirler. Malikin kendisinin kullanmadığı, sadece yatırım amaçlı olan gayrimenkulün değeri zekâta tabi değildir, kira geliri ise zekâta tabidir.
Sonuç
Borçlarınızı mal varlığınızdan düşerek, kalan miktarın nisap miktarına ulaşıp ulaşmadığını hesaplayınız. Kira geliriniz varsa, onun üzerinden zekât vermelisiniz. Borçlu olduğunuz için zekât vermekten kaçınmak doğru değildir; borçlar düşüldükten sonra hesaplama yapılmalıdır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
