Yetimlik Aylığı
تفاصيل السؤال
"Selamünaleyküm. Hocam ben bu sene yüksek lisans sınavını kazanarak yüksek lisans yapmaya hak kazandım. Bunun öncesinde annemden almış olduğum yetim aylığı kesilmişti. Yüksek lisans yaptığım için SGK ya tekrar başvuru yaptım ve devamlı öğrenci olduğum için annemden kalan aylığımın bağlanmasını istedim. Aylık bana bağlandı fakat ben başka sınavlara çalıştığım için yüksek lisansa hiç ama hiç gitmedim. Parayı şu ana kadar kullanmadım. Şimdi sorum şu olacaktı ben devam öğrenci olarak başvuru yaptım ama hiç devam etmedim. Aldığım para helal olur mu olmaz mı?"
Açıklama
Yetim aylığı, anne veya babasını kaybetmiş çocuklara devlet tarafından verilen bir sosyal destektir. Bu aylığın devamlı öğrenci olma şartına bağlı olarak bağlanması ve kullanılması önemlidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, bir kimse bir hakkı elde etmek için doğru ve dürüst bilgi vermek zorundadır. Devamlı öğrenci olduğunu beyan ederek yetim aylığı almışsanız ancak gerçekte devam etmiyorsanız, bu durumda alınan para helal olmaz çünkü haksız yere alınmıştır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de haksız kazançla ilgili uyarılar vardır:
"Yiyin malınızı aranızda haksız yollarla değil, meşru yollarla." (Bakara, 2/188)
Hz. Peygamber (sav) de şöyle buyurmuştur:
"Kim insanların malında haksız yere bir parça alırsa, kıyamet günü onun boynunda bir zincir olur." (Buhari, Edeb 69)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, devletin sosyal yardımları belirli şartlara bağlıdır. Yetim aylığı da devamlı öğrenci olma şartına dayanır. Eğer devam etmiyorsanız, bu durumu SGK'ya bildirmeniz gerekir. Aksi halde haksız yere para almak günah ve haramdır. Parayı kullanmamış olmanız durumu değiştirmez, çünkü hak etmeyen bir kimsenin hakkı olmayan parayı alması caiz değildir. Bu durumda yapılması gereken, durumu SGK'ya bildirip fazla alınan paranın iadesi veya gerekli işlemlerin yapılmasıdır. İslam dini, dürüstlük ve adalet üzerine kuruludur; bu yüzden hakkınız olmayanı almaktan kaçınmalısınız.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde haksız kazancı haram kabul ederler. Şafii, Malik ve Hanbeli mezheplerinde de dürüstlük ve hakka riayet esastır. Sosyal yardımlarda şartlara uymamak, haksız kazanç olarak değerlendirilir.
Sonuç
Devamlı öğrenci olmadığınız halde yetim aylığını almak helal değildir. Durumu SGK'ya bildirip gerekeni yapmanız, İslam ahlakına uygun davranmanız açısından önemlidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
