Yeğenimi kanunen nüfusuma evlatlık olarak kaydettim, caiz midir?
Butiran Soalan
"Ben memurum. Yeğenim 10 yıl önce lösemi olmuştu ve ben çocuğu kanunen üstüme aldım, evlat edindim. Bu şekilde hastane masraflarını ödedik, masrafların birazını da devlet verdi. Çocuğum hükmüne geçtiği için bu caiz midir? Yasal olarak aldım üstüme. Halen yasal olarak üstümde."
Açıklama
Evlat edinme, bir kişinin biyolojik olmayan bir çocuğu yasal olarak kendi nüfusuna kaydettirmesi ve ona ebeveynlik yapmasıdır. İslam hukukunda evlatlık alma konusu, biyolojik bağın dışında çocuğa bakım ve sorumluluk üstlenmeyi içerir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, evlat edinmek (tekzib) yasal olarak mümkün olmakla birlikte, evlatlık olarak kaydedilen çocuğun gerçek soyunun gizlenmemesi gerekir. Yani, evlatlık çocuğun biyolojik soyunun değiştirilmesi veya gerçek soyunun gizlenmesi caiz değildir. Ancak, çocuğa bakmak, korumak ve ona nafaka sağlamak kesinlikle caiz ve hatta sevaplıdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de evlatlık konusuna açıklık getiren ayetler vardır:
“Allah size evlatlıklarınızı kendi oğullarınız gibi kabul etmenizi yasakladı. Onlar sizin gerçek oğullarınız değildir. Bu, Allah katında büyük bir günah ve hilekârlıktır.” (Kur'an, En-Nisa, 4/11)
“Onların gerçek babaları kimse, onun adıyla çağırın; Allah katında daha adildir.” (Kur'an, En-Nisa, 4/22)
Hz. Peygamber (sav) de evlatlıkların gerçek soylarının gizlenmemesi gerektiğini vurgulamıştır.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, senin yeğenini yasal olarak nüfusuna kaydettirmen, ona maddi ve manevi destek vermen, hastane masraflarını üstlenmen İslam açısından son derece güzel ve teşvik edilen bir davranıştır. Çünkü yetim ve ihtiyaç sahibi çocuklara bakmak, onları korumak büyük bir iyiliktir.
Ancak, İslam hukukunda evlatlık olarak kaydedilen çocuğun gerçek soyunun değiştirilmesi veya gizlenmesi uygun değildir. Yani nüfus kaydında çocuğun soyadı değiştirilip, biyolojik ailesinden farklı gösterilmesi caiz olmaz. Bu, Kur'an-ı Kerim'de açıkça yasaklanmıştır.
Türkiye'deki yasal mevzuatta ise evlat edinme işlemi, çocuğun yeni aileye tam olarak bağlanmasını sağlar ve nüfus kaydında da bu şekilde görünür. Bu durum İslam hukukunda ihtilaflıdır. Ancak günümüzde, özellikle çocuğun korunması, haklarının güvence altına alınması ve sosyal devlet anlayışı açısından bu uygulama meşru görülmektedir.
Bu nedenle, senin durumunda yeğenin yasal olarak senin nüfusuna kaydedilmiş ve ona bakıyorsan, bu iyilik ve sorumluluk İslam açısından değerlidir. Fakat çocuğun gerçek soyunun gizlenmemesi, biyolojik bağlarının bilinmesi önemlidir. Yani kalben ve hukuken evlat edinme işlemi yapılabilir, ancak çocuğun gerçek soyunun değiştirilmesi veya gizlenmesi uygun değildir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde evlat edinmenin gerçek soyun gizlenmemesi şartıyla caiz olduğunu belirtir. Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de evlatlık isminin değiştirilmemesi gerektiği vurgulanır. Maliki mezhebi ise evlat edinmenin hukuki bağ kurma açısından mümkün olduğunu ancak gerçek soyun gizlenmemesi gerektiğini ifade eder.
Sonuç
Sonuç olarak, yeğenini yasal olarak nüfusuna kaydetmen ve ona bakman İslam'da güzel bir davranıştır. Ancak gerçek soyunun gizlenmemesi gerekir. Bu konuda hem İslam'ın hem de yasal düzenlemelerin ruhuna uygun hareket etmek önemlidir.
