Yatsı ve ikindi namazlarının ilk sünnetlerini kılmamak doğru mudur?
سوال کی تفصیلات
"Biz yıllar önce komşumuzdan, yatsı namazının ilk dört rekat sünnetinin olmadığını, Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellemin böyle bir namazı ömrü boyunca kılmadığını, dolayısıyla böyle bir namaz kılmanın bid'at olduğunu öğrendik. Ayrıca Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellemin ikindi namazının ilk dört rekat sünnetini de arada bir kıldığını, her zaman kılmadığını, bundan dolayı bizim de arada bir kılmamız gerektiğini de öğrendik. İkindi namazının sünnetinden hesaba çekilmeyeceğimizi söyledi komşumuz bize. Bunun dışında namaz kılma şeklimizi de onların söylediği şekliyle değiştirdik, önceden anne ve babamızdan gördüğümüz veya toplumumuzun kıldığı şekliyle kılıyorduk, şimdi ise farklı kılıyoruz. Camilerde, mescitlerde görenler bizlere biraz garip baktılar, soranlar bile oldu, hatta hangi mezheptensiniz diye sordular, biz de herhangi bir mezhepten değil Efendimizin -sallallahu aleyhi ve sellem- kıldığı şekil böyle dedik.
Namazda farklı olarak şunları yapıyoruz hocam; her Allah-u Ekber deyişimizde (namazın içinde) ellerimizi kaldırıyoruz, tıpkı başlangıç tekbiri gibi, secdede kollarımızı yaymıyor erkeklerin dik tuttuğu şekilde yere değdirmiyoruz (köpek gibi yayılmayın hadisinden hareketle) ve namazda teşehhüde otururken ve selam verinceye kadar okuduklarımız esnasında aynı zamanda sağ elimizin işaret parmağını selam verinceye kadar hareket ettiriyoruz. (Bu hareketimiz esnasında şeytanı kırbaçlamış oluyoruz, hadisten hareketle)
Hocam dinimizde bayan ve erkeğin namaz kılma şekli farklı mıdır yoksa herkes Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellemin kıldığı şekliyle mi kılmalıdır? Bu konuda esas olan nedir?
Yatsı namazının dört rekât sünneti gerçekte yok mu? Müslümanlar aslında olmayan bir namazı mı kılıyorlar?
İkindi namazının sünnetini ömür boyu kılmasak da, bu konuda hesaba çekilmeyeceğiz gibi bir durum söz konusu mu? Veya ikindi namazının sünnetini arada bir kılsak da olur mu? Dinimiz buna izin veriyor mu? Komşumuzun eşi hafız, bir dernekleri var, ahiret endeksli yaşamaya gayret eden bir aile. Dolayısıyla bu konuda onlara güvendik ve onların söylediği şekliyle uyguladık. Ayrıca ben de evinde kendisinden bire bir namaz dersleri aldım ve derslerde hemen hemen her bir söylediğine dair bir hadis de gösterdi. Fakat zaman zaman içimizde tereddütler oluşmuyor değil, nedense kalbimiz tam anlamıyla mutmain olamadı, bu konuda bize yardımcı olur musunuz hocam?"
Açıklama
Yatsı ve ikindi namazlarının sünnetleri, Hanefi mezhebi başta olmak üzere İslam fıkhında önemli bir yer tutar. Bu sünnetler, Peygamber Efendimiz'in (s.a.v) namaz pratiğinin bir parçası olarak kabul edilir ve müminlerin namazlarını tamamlamasında rehberlik eder.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, yatsı namazının dört rekât sünneti farzdan önce kılınması sünnet-i müekkede (kuvvetli sünnet) olarak kabul edilir ve terk edilmemelidir. İkindi namazının dört rekât sünneti ise sünnet-i gayr-i müekkede olup, kılınması sevaplıdır ancak terk edilmesi günah sayılmaz. Ancak her iki sünnetin de Peygamber Efendimiz (s.a.v) tarafından kılındığı ve ümmete tavsiye edildiği sabittir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de namazın önemine vurgu yapılır, sünnet namazlar ise hadislerle açıklanır:
“Namazı dosdoğru kılın, zekâtı verin ve rükû edenlerle beraber rükû edin.” (Bakara, 2/43)
Hz. Aişe (r.a) rivayet eder: "Resûlullah (s.a.v) yatsı namazından önce dört rekât sünnet kılardı." (Buhari, Salat, 56)
İkindi namazının sünneti hakkında ise Hz. Aişe (r.a) şöyle der: "Peygamber (s.a.v) ikindi namazının sünnetini bazen kılardı, bazen kılmazdı." (Müslim, Salat, 106)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, yatsı namazının dört rekât sünneti, Peygamber Efendimiz'in (s.a.v) sürekli kıldığı ve ümmete tavsiye ettiği bir ibadettir. Bu sünneti terk etmek, Hanefi mezhebine göre mekruhtur ve mümkünse kılınması gerekir. İkindi namazının sünneti ise daha esnektir; bazen kılınması, bazen terk edilmesi mümkündür ve bu konuda kişisel durumlar göz önünde bulundurulur.
Namaz kılarken ellerin kaldırılması, secdede kolların yere değdirilmemesi ve işaret parmağının hareket ettirilmesi gibi uygulamalar, bazı hadislerden esinlenmiş olsa da, bunların Hanefi mezhebi ve genel İslam fıkhındaki uygulamalarla tam olarak örtüşmediği ve bazıları bid'at olarak değerlendirilebileceği için dikkatli olunmalıdır. Namazda temel esas, Peygamber Efendimiz'in (s.a.v) sahih sünnetine uygun olarak kılmaktır. Hanefi mezhebine göre erkek ve kadınların namaz kılma şekilleri arasında bazı farklılıklar vardır; kadınlar daha mütevazı ve sade duruş sergilerler, erkekler ise daha açık ve geniş hareket ederler.
Toplumda yaygın olan ve camilerde uygulanan namaz şekli, Hanefi mezhebinin ve Diyanet İşleri Başkanlığı'nın belirlediği usullere uygundur. Bu nedenle farklı uygulamalar bazen garip karşılanabilir ve bu durum sosyal uyumu etkileyebilir.
Diğer Görüşler
Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de yatsı namazının sünneti kılınması tavsiye edilir. İkindi namazının sünneti konusunda ise benzer esneklikler vardır. Bazı alimler, ikindi sünnetinin önemini vurgularken, bazıları ise zorunlu olmadığını belirtir. Ancak hiçbir mezhep, yatsı namazının dört rekât sünnetini tamamen reddetmez.
Sonuç
Yatsı namazının dört rekât sünneti Hanefi mezhebine göre kılınması gereken kuvvetli sünnettir ve terk edilmemelidir. İkindi namazının sünneti ise arada bir kılınabilir, ancak sürekli terk edilmesi mekruh değildir. Namazda Peygamber Efendimiz'in (s.a.v) sahih sünnetine uygun hareket etmek en doğrusudur. Farklı uygulamalardan dolayı kalbinizde tereddüt oluşuyorsa, güvenilir alimlere danışarak ve mezhep usulüne göre namazınızı kılmanız daha sağlıklı olacaktır. Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız hadisine riayet etmek önemlidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
