Yaşayan bir alim için, canım feda olsun ona, demek doğru mudur?
Butiran Soalan
"Bütün samimiyetimle sizlere bir soru sormak istiyorum; geçenlerde Mahmut Efendi hazretleriyle ilgili bir paylaşımın altına bir ablamızın, Efendi hazretlerine canım feda, diye yazdığını gördüm. Kendileri her ne kadar büyük bir alim de olsa (bu, bir başka alim için de olabilir) böyle bir cümle kurulması ne kadar doğru, putlaştırmak değil midir bu?"
Açıklama
Bir Müslümanın, yaşayan bir alim veya veli için "Canım feda olsun ona" gibi ifadeler kullanması, sevgi ve saygının ifadesi olabilir ancak İslam'da Allah'tan başka kimseye mutlak teslimiyet ve fedakarlık ifadesi kullanmak uygun değildir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, Allah'tan başka kimseye "canımı feda etmek" gibi mutlak fedakarlık ifadeleri kullanmak doğru değildir. Çünkü bu tür ifadeler, Allah'a mahsus olan teslimiyet ve ibadeti başka bir kişiye yöneltmek anlamına gelebilir ve bu durum şirk riski taşır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de Allah'ın biricik ilah olduğu ve O'ndan başkasına ibadet edilemeyeceği açıkça belirtilmiştir:
"De ki: Ben ancak sizin gibi bir beşerim; ancak bana ilahınızın bir tek ilah olduğu vahyolundu." (Kur'an, Kehf Suresi, 18:110)
Ayrıca Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
"Allah'tan başkasına ibadet etmeyin." (Sahih Buhari)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, alimlere ve velilere saygı göstermek, onların ilminden ve ahlakından faydalanmak İslam'ın güzel bir yönüdür. Ancak bu saygı, onları Allah'ın yerine koymak veya onlara mutlak teslimiyet ifadeleri kullanmak anlamına gelmemelidir. "Canım feda olsun ona" gibi ifadeler, mecazi anlamda sevgi ve saygıyı ifade etmek için kullanılsa da, bazı durumlarda aşırıya kaçılarak putlaştırma (teşrik) riski doğurabilir. Bu nedenle, sevgi ve saygı ifadeleri seçilirken dikkatli olunmalı, Allah'ın yüceliği ve birliği asla gölgede bırakılmamalıdır.
Günümüzde sosyal medyada bu tür ifadeler yaygınlaşsa da, İslam'ın temel ilkeleri doğrultusunda, sadece Allah'a mutlak bağlılık ve fedakarlık ifade edilmelidir. Alimlere olan sevgi ve hürmet, onların Allah yolundaki hizmetlerine teşekkür mahiyetinde olmalıdır.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde, Allah'tan başka kimseye mutlak fedakarlık ve teslimiyet ifadeleri kullanılmasını uygun görmez. Ancak bazı tasavvuf çevrelerinde, velilere olan derin sevgi ve bağlılığı ifade etmek için mecazi ifadeler kullanılabilir. Bu ifadeler, şirke düşmemek kaydıyla, mecazi anlamda değerlendirilir.
Sonuç
Sonuç olarak, yaşayan bir alim için "canım feda olsun ona" demek, mecazi anlamda sevgi ve saygıyı ifade etmekle birlikte, İslam'ın tevhid (birlik) anlayışı açısından dikkatli olunması gereken bir ifadedir. Allah'tan başkasına mutlak teslimiyet ve ibadet ifadeleri kullanılmamalıdır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
