Yaşam Tarzları, Kültürleri Farklı Kişilerin Evliliği
سوال کی تفصیلات
"İki genç aracı usulü ile tanıştırılıyor. Erkek on yıla yakın aileden askerlik, okul vb. nedenlerle, uzak kendi yolunu çizmiş temel İslami ilmi bilgisi yok ama kendini üniversite döneminde kaldığı vakıf evi sayesinde yetiştirmiş, aile köyde tv kültürü ile hayatını sürdüren klasik bir aile. Kız ise; aileden aldığı terbiye ve ilmi eğitime hala devam eden bir dava çalışması içinde aktif görev alıyor. Ailesi ilmi olarak kendini geliştirmeyi sürdürüyor. İslami şehir kültürüne sahip bir aile. Süreç ailelere intikal edince aileler arası kültür farkı çok açık ortaya çıkıyor. Böyle bir durum kurulacak aileye realitede ne kadar etki eder? Erkeğin kendini yetiştirme gayreti ve aileden aldığı terbiye biçimi ile kızın yetiştirilişi red ve kabulleri erkeğe göre daha net ve sağlam oluşu çatışmalara sebep olmaz mı? Aileler arası denkliğe ve eşlerin birbirine denk olması nasıl ölçülecek?
Eşlerin birbirlerini görerek, konuşarak, pazarlık ederek evlenmeleri Sünnet'e daha uygun olandır. Dışarıdan sadece adres gösterilmelidir. Ne yazık ki birbirimizin referanslarına itimat edemez durumdayız. Her şeyden önce fiziki beğenme iki taraf için de gerçekleşmelidir. Ardından eş adayları yaşam tarzları konusunda müttefik olmalıdırlar. Sonra da aileler arası bir denkli bulunmalıdır. Bu denklik, birinin diğerinin farklılığını kabullenerek gerçekleşebilir. Ama ideal olan uçurum düzeyinde bir farklılığın olmamasıdır. Dışarıdan bakan biri olarak ben bu beraberliği çok sağlıklı göremedim. Sonradan pişman olmaktansa önceden iyi düşünmeyi tavsiye ederim."
Açıklama
Farklı kültür ve yaşam tarzlarına sahip kişilerin evliliği, İslam'da önemli bir mesele olup, ailelerin ve eşlerin uyumu açısından dikkatle değerlendirilmelidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre evlilikte eşlerin birbirine denk olması, ahlaki, dini ve sosyal değerlerde uyum önemlidir. Eşlerin birbirini görerek, konuşarak ve rızalarıyla evlenmeleri sünnettir. Aileler arası denklik, farklılıkların hoşgörüyle karşılanmasıyla mümkün olmakla birlikte, uçurum seviyesinde farklılıklar çatışmaya sebep olabilir ve bu durum evliliğin devamını zorlaştırabilir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de evlilikle ilgili temel prensipler belirtilmiştir:
"Onlardan iyi olanları, iyi olanlarınızla evlendirin. Eğer onlarda iyilik bulmazsanız, elinizdeki cariyelerden (kullarınızdan) iyi olanlarla evlendirin." (Nisa, 4/3)
Bu ayet, evlilikte iyilik ve uyumun önemine işaret eder.
"Kadınlar sizin için birer tarladır; tarlanıza dilediğiniz gibi gidin. Kendiniz için önceden ne hazırlarsanız Allah onu görür." (Bakara, 2/223)
Burada da eşlerin birbirine karşı sorumlulukları ve özen göstermeleri gerektiği vurgulanır.
Hz. Peygamber (sav) de evlilikte eşlerin birbirini görüp tanımasının önemini belirtmiştir:
"Kadınları görmeden evlenmeyiniz." (Tirmizi)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, farklı kültür ve eğitim seviyelerine sahip ailelerin evliliğinde, tarafların birbirini anlaması ve saygı göstermesi esastır. Erkeğin kendini yetiştirme gayreti takdir edilir, ancak aileden gelen temel dini ve kültürel değerler de önemlidir. Kızın daha sağlam dini altyapıya sahip olması, evlilikte dengeyi sağlayabilir ancak bu durum çatışma riskini de artırabilir. Bu nedenle, tarafların birbirlerini görerek, konuşarak, beklentilerini ve değerlerini açıkça paylaşmaları gerekir.
Aileler arası denklik, sadece maddi veya sosyal statü değil, aynı zamanda dini ve ahlaki değerlerdeki uyumu da kapsar. Uçurum seviyesinde farklılıklar, evlilikte anlaşmazlıklara yol açabilir. Bu yüzden evlilik öncesi tarafların ve ailelerin birbirini tanıması, ortak paydalar bulması önemlidir. İslam, kolaylaştırmayı ve zorlaştırmamayı öğütler; bu bağlamda, evlilikte karşılıklı hoşgörü ve sabır esastır.
Modern hayatta, gençlerin kendi kararlarını vermesi ve ailelerin bu kararlara saygı göstermesi önemlidir. Ancak ailelerin rehberliği ve destekleri evliliğin sağlam temeller üzerine kurulmasına yardımcı olur. Eşlerin birbirini görüp konuşması, fiziki beğeni ve yaşam tarzı uyumu, evliliğin sağlıklı ilerlemesi için gereklidir.
Diğer Görüşler
Şafii, Malikî ve Hanbelî mezheplerinde de benzer şekilde eşlerin birbirini görerek evlenmesi ve uyumun önemi vurgulanır. Ancak bazı alimler, aileler arası denklik konusunda farklı sosyal ve kültürel şartlara göre esneklik gösterebilirler. Genel olarak, evlilikte temel prensipler aynıdır.
Sonuç
Farklı kültürlerden gelen ailelerin evliliğinde, tarafların birbirini görüp tanıması, yaşam tarzı ve dini değerlerde uyum araması, ailelerin de bu sürece saygı göstermesi gerekir. Uçurum seviyesinde farklılıklar çatışmaya yol açabilir, bu yüzden evlilik öncesi iyi değerlendirme ve iletişim önemlidir.
