Yaşam Destek Ünitesine Bağlı Bir Hastanın Fişinin Çekilmesi
جزئیات سؤال
"Selamünaleyküm, ben cami görevlisiyim. Sorum şudur:
1-Yaşam destek ünitesine bağlı bir hastanın fişinin çekilmesi caiz midir?
2- Caiz ise hangi hallerde caizdir?
(Not: Beyin ölümü gerçekleşti zannedilirken, yıllar sonra iyileşip hayata dönen hastalar var.)"
Açıklama
Yaşam destek ünitesine bağlı hastanın fişinin çekilmesi, tıbbi ve fıkhi açıdan önemli bir meseledir. Bu konuda İslam hukukunda hayatın korunması esastır ve ölümün kesin olarak tespiti önem taşır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, bir kişinin ölümünün kesin olarak tespit edilmeden yaşam destek ünitesinin kesilmesi caiz değildir. Ölüm, nefesin kesilmesi ve kalbin durması gibi belirtilerle sabit olmalıdır. Beyin ölümü konusunda ihtilaflar bulunduğundan, kesin ölüm tespiti yapılmadan fişin çekilmesi caiz olmaz.
Deliller
Kur'an'da hayatın korunması emredilmiştir:
"Kim bir cana kıymışsa, bütün insanları öldürmüş gibidir." (Maide, 5:32)
Hz. Peygamber de hayatı korumanın önemini vurgulamıştır:
"İnsanların en hayırlısı, insanlara faydalı olandır." (Buhari)
Detaylı Açıklama
Yaşam destek ünitesine bağlı hastalar, özellikle beyin ölümü şüphesi varsa, tıbbi olarak ölümün kesinleşmesi beklenmelidir. Beyin ölümü, modern tıpta ölüm kabul edilse de İslam alimleri arasında bu konuda farklı görüşler vardır. Hanefi mezhebi, geleneksel ölüm belirtilerine dayanır ve beyin ölümünü kesin ölüm olarak kabul etmeyebilir. Bu nedenle, hastanın kalp ve solunum fonksiyonlarının tamamen durması beklenir. Eğer tıbbi olarak ölüm kesinleşmişse ve hastanın yaşaması mümkün değilse, fişin çekilmesi caiz olabilir. Ancak bu karar, uzman doktorların tespiti ve aile onayı ile olmalıdır.
Türkiye'de Diyanet İşleri Başkanlığı ve sağlık kurumları, beyin ölümü konusunda tıbbi kriterlerin esas alınmasını önermekte, ancak fıkhi açıdan ihtiyatlı davranılmasını tavsiye etmektedir. Bu nedenle, yaşam destek ünitesinin kesilmesi kararı, hem tıbbi hem de dini danışmanlıkla verilmelidir.
Diğer Görüşler
Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de benzer şekilde ölümün kesinleşmesi şarttır. Bazı çağdaş alimler, modern tıbbın beyin ölümünü ölüm kabul etmesi nedeniyle fişin çekilmesini caiz görürler. Ancak bu konuda ihtilaf devam etmektedir.
Sonuç
Değerli Müslüman, yaşam destek ünitesine bağlı hastanın fişinin çekilmesi ancak ölümün kesin olarak tespiti halinde caizdir. Beyin ölümü konusunda ihtilaflar bulunduğundan, tıbbi ve dini otoritelerle istişare edilmelidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.