Yarışma programına katılmak için yapılan aramalar hükmü değiştirir mi?
Faahfaahinta Su'aasha
"Yarışma programlarında kazanılan ödüller ile ilgili fetvanızı okurken aklıma şu soru geldi; bu yarışmalardan bazılarına katılabilmek için verilen telefon numaralarını defalarca aramak gerekebiliyormuş. Bu aramalarda da fatura ücretlendiriliyormuş. (Karşı tarafın da bir kazancı oluyor mu bilmiyorum) Böyle bir durum vaki ise bu yarışmalara katılmak caiz midir?"
Açıklama
Yarışma programlarına katılmak için yapılan ücretli telefon aramalarının İslam hukukundaki hükmü, bu aramaların mahiyetine ve karşılıklı menfaat durumuna bağlıdır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, yarışmalara katılmak için yapılan ve karşı tarafın da maddi menfaat sağladığı ücretli aramalar, eğer haksız bir kazanç veya zarara yol açmıyorsa caizdir. Ancak, bu tür aramalar kişinin maddi durumunu zorlayacak şekilde ise veya haksız yere fazla ücret talep ediliyorsa sakıncalıdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de haksız kazanç ve zulüm yasaklanmıştır:
“Yiyiniz içiniz fakat israf etmeyiniz. Çünkü O, israf edenleri sevmez.” (Araf, 7/31)
Ayrıca Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
“Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız, müjdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz.” (Buhari, 69)
Detaylı Açıklama
Yarışma programlarına katılmak için yapılan ücretli aramalar, karşı tarafın bu hizmetten maddi kazanç sağlaması ve katılımcının da bu durumu bilerek ve isteyerek yapması halinde, bu işlem bir alışveriş ve hizmet satın alma niteliği taşır. Bu durumda, ücretli arama yapmak caizdir. Ancak, bu tür aramalar kişinin maddi durumunu zorlayacak şekilde sürekli ve gereksiz ise, israf ve zarara sebep olacağından sakıncalıdır.
Ayrıca, aramaların karşı tarafça haksız kazanç sağlamak amacıyla yapıldığı veya kandırıcı yöntemlerle ücret talep edildiği durumlarda, bu tür uygulamalardan kaçınılmalıdır. Müslüman, helal ve meşru kazanç yollarını tercih etmeli, zorlayıcı ve zararlı davranışlardan uzak durmalıdır.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak benzer görüştedir. Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de haksız kazanç ve zarara yol açmayan ücretli hizmetler caiz görülür. Ancak, Maliki mezhebinde bu tür kazançlarda daha temkinli olunması tavsiye edilir.
Sonuç
Değerli Müslüman, yarışma programlarına katılmak için yapılan ücretli aramalar, eğer maddi durumunuza zarar vermiyor ve karşı tarafın meşru bir hizmet karşılığı ücret aldığı bir durumsa caizdir. Ancak, aşırı ve gereksiz aramalardan kaçınmalı, helal kazanca dikkat etmelisiniz.
