Yapay zekâ ile oluşturulan videoların kullanımında neye dikkat edilmelidir?
Vraagdetails
"Hocam bildiğiniz üzere yapay zekâ kullanımı çok ciddi anlamda yaygınlaştı ve kolaylaştı. Yapay zekânın alanlarından birisi de, metin girerek videolar oluşturabilmek. Mesela ben bir kişinin fotoğrafını ve sesini sisteme yükledikten sonra girdiğim metni videoya dönüştürerek o kişinin videosunu oluşturabiliyorum. Bu sıralar genellikle ünlülerin mizah videoları oluşturulmaya başlandı. Ama bu konu çok daha başka yerlere de gidebilecek gibi. İnsanların şahsiyetlerine zarar verebilecek bir durum söz konusu. Bu gibi sistemlerin kullanılmasındaki ölçü ne olmalıdır?"
Açıklama
Yapay zekâ ile oluşturulan videolar, özellikle kişilerin görüntü ve seslerinin taklit edilmesi suretiyle yapılabilmektedir. Bu teknolojinin kullanımı, kişilik hakları ve ahlaki sınırlar açısından dikkat gerektiren bir konudur.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, bir kişinin rızası olmadan onun görüntüsünü, sesini veya benzerini kullanarak yapay zekâ ile video oluşturmak ve bunu yaymak, kişinin haysiyetine zarar verebileceği için caiz değildir. Bu tür davranışlar, iftira, yalan ve haksızlık kapsamına girer ve haramdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de insanların onur ve haysiyetine saygı gösterilmesi emredilmiştir:
“Ey iman edenler! Bir topluluğu alay konusu yapmayın; belki onlar, kendilerinden daha hayırlıdırlar. Kadınları da alay konusu yapmayın; belki onlar, kendilerinden daha hayırlıdırlar. Birbirinizi kötü lakaplarla çağırmayın...” (Hucurat, 49/11)
Hz. Peygamber (sav) de insanlara iftira ve yalan söylemekten sakınmalarını emretmiştir:
“Yalan söylemek ve yalan yere şahitlik etmekten sakının.” (Buhari, Edeb 69)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, yapay zekâ teknolojileri, insanların görüntü ve seslerini taklit ederek videolar oluşturma imkanı vermektedir. Ancak bu durum, kişilik haklarının ihlali, iftira ve yalan yayma riskini beraberinde getirir. Bir kişinin izni olmadan onun görüntüsünü veya sesini kullanmak, onun rızası dışında bir kimlik oluşturmak, İslam ahlakına ve hukuka aykırıdır. Bu tür içeriklerin mizah amaçlı bile olsa, kişilere zarar verebileceği, itibarlarını zedeleyebileceği unutulmamalıdır. Ayrıca, bu tür videoların yayılması toplumda fitne, güven kaybı ve kaos yaratabilir. Bu nedenle, yapay zekâ ile oluşturulan videolarda;
- Kişinin açık rızası alınmalıdır.
- İftira, yalan ve karalama içermemelidir.
- Toplumsal barış ve ahlaki değerler gözetilmelidir.
- Hukuki ve etik sınırlar göz önünde bulundurulmalıdır.
Bu prensiplere uyulmadığı takdirde, hem dinen hem de hukuken sorumluluk doğar.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde, kişinin izni olmadan onun görüntüsünün veya sesinin kullanılmasını caiz görmezler. Bazı çağdaş İslam alimleri, teknolojinin getirdiği bu yeni durumlarda kişilik haklarının korunmasının öncelikli olduğunu vurgularlar ve izinsiz kullanımın haram olduğunu belirtirler.
Sonuç
Yapay zekâ ile oluşturulan videolarda, kişilerin onur ve haklarına saygı gösterilmesi esastır. İzinsiz kullanım ve iftira içeren içeriklerden kaçınılmalı, teknolojiyi kullanırken ahlak ve hukuk çerçevesinde hareket edilmelidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
