Vesvese
Butiran Soalan
"Selamun aleyküm hocam. Ben sohbetler dinleyip kitaplar ve fetvalar okudukça yani ilmimde eskiye nazaran artış oldukça kalbimde sıkıntı yaşıyorum. Çünkü öğrendiğim herşeyi %100 tatbik edemiyorum. Bu durum beni sıkıntıya ve vesveseye sokuyor. Bana ne yapmamı tavsiye edersiniz hocam?"
Açıklama
Vesvese, kalpte oluşan gereksiz şüphe ve sıkıntı hali olup, özellikle dini konularda müminlerin karşılaşabileceği psikolojik bir durumdur.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre vesvese, insanın imanını zedelememek şartıyla, gereksiz ve aşırı düşüncelerden kaçınılması gereken bir durumdur. İlim arttıkça sorumluluk da artar ancak mükemmeliyet beklemek ve kendini sürekli suçlamak doğru değildir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim ve hadislerde vesveseden korunma ve kalbin huzurunu sağlama ile ilgili birçok öğüt bulunmaktadır.
"Allah, kendisine şirk koşulmasını bağışlamaz; ondan başkasını dilediğine bağışlar. Kim Allah'a şirk koşarsa, büyük bir günah işlemiş olur." (Nisa, 4/48)
Bu ayet, kalpteki şüphe ve vesveselerin şirkle karıştırılmaması gerektiğini, ancak şirkten uzak durulması gerektiğini hatırlatır.
"Şeytan, insanın dostu değildir. O, ancak aldatıcıdır." (Fatır, 35/6)
Vesvese genellikle şeytanın insanı yanıltma yollarından biridir.
Hz. Peygamber (sav) buyurmuştur: "Vesvese, imandan değildir." (Müslim, İman 93)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, ilminde artış oldukça sorumluluk ve farkındalık da artar. Bu durum bazen kalpte sıkıntı ve vesvese oluşturabilir. Ancak İslam, kuldan kolaylık ister; "Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız" (Buhari) hadisi bu gerçeği gösterir. Öğrendiğin her şeyi %100 tatbik edememek insanidir ve bu durum seni Allah katında sorumlu kılmaz. Önemli olan samimiyetle çaba göstermek ve pes etmemektir.
Vesvese ile mücadelede şu yollar faydalıdır:
- Dua etmek, özellikle "Euzu bi'llahi minel-vesvesi" (Vesveseden Allah'a sığınırım) demek
- Günlük ibadetleri düzenli yapmak ve kalbi meşgul eden gereksiz düşüncelerden uzak durmak
- İlim öğrenirken sabırlı olmak, kendini yormamak ve hataları affetmek
- Güvenilir alimlerden destek almak ve gerektiğinde psikolojik yardım almak
- Şeytanın vesvesesine kapılmamak için zikir ve Kur'an okumak
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de vesvesenin insanın imanını zedelememesi gerektiğini, aşırıya kaçmamak ve kalbi temiz tutmanın esas olduğunu vurgular. Şafii mezhebi, vesveseden dolayı ibadetlerin terk edilmemesi gerektiğini özellikle belirtir.
Sonuç
İlim arttıkça sorumluluk artar ancak mükemmeliyetçilik vesvese kaynağı olmamalıdır. Samimiyetle çaba göster, vesveseye kapılma ve Allah'tan yardım dile. Sabırla ilerle, kolaylaştıran Rabbine güven.
