Vergi ödemeden sattığımız ürünlerin kazancıyla su kuyusu açtırmamız caiz midir?
Sorunun Detayı
"Hocam biz on kadar arkadaş toptancılardan aldığımız ürünleri evlerde satıyoruz. Baharat, çorap ve iç çamaşır gibi ürünler var. Geliri ile Afrika’da su kuyusu açtırıyoruz. Bir nevi ticaret fakat biz satıştan dolayı vergi ödemiyoruz. Dini açıdan bir vebal var mıdır?"
Açıklama
Vergi ödemeden yapılan ticaret ve bu ticaretten elde edilen kazançla hayır işlerine destek vermek konusu, İslam hukukunda önemli bir meseledir. Burada temel soru, vergi ödememenin dinen bir sorumluluk veya günah oluşturup oluşturmadığıdır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, devletin koyduğu vergiler (resmî vergi, harç vb.) mükellef olunan ve yasal zorunluluk içeren vergilerdir. Bunların ödenmesi farzdır. Vergi ödememek, vergi kanunlarına aykırı hareket etmek anlamına geliyorsa, bu durum İslam hukukunda haksızlık ve zulüm olarak değerlendirilir. Bu nedenle, vergi ödenmeden yapılan ticaretin kazancıyla su kuyusu açtırmak, ticaretin kendisi haram olmasa da vergi yükümlülüğünün yerine getirilmemesi sebebiyle vebal doğurabilir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de müminlerin devlet otoritesine ve kanunlarına uymaları gerektiği vurgulanır:
"Allah'a ve Resûlü'ne itaat edin; sonra da aranızda olan işlerde (Allah'ın) hükmüne uyun. Eğer bir konuda anlaşmazlığa düşerseniz, onu Allah'a ve Resûlü'ne götürün ki, eğer Allah'a ve ahiret gününe inanıyorsanız, onunla hükmetsinler." (Nisa, 4/59)
Ayrıca Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
"Müminlerin birbirine karşı olan hakları vardır; onlardan biri, devletin koyduğu vergileri vermektir." (İcma ve kıyas gereği)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, ticaret yaparken yasalara uymak İslam'ın adalet ve hakkaniyet prensipleriyle uyumludur. Devletin koyduğu vergiler, kamu hizmetlerinin devamı için gereklidir ve ödenmesi farzdır. Vergi ödememek, haksız kazanç ve zulüm anlamına gelir. Bu durumda, vergi ödenmeden yapılan ticaretin kazancıyla hayır yapmak, niyet güzel olsa da vergi borcunu ortadan kaldırmaz ve bu konuda sorumluluk devam eder.
Ancak, vergi yükümlülüğünüz yoksa veya vergi muafiyetiniz varsa, kazancı hayır işlerine harcamak sevap kazandırır. Günümüzde birçok Müslüman, ticaretlerinde yasalara uygun hareket ederek hem dünya hem ahiret sorumluluğunu yerine getirmektedir. Sizlere tavsiyem, ticaretinizi yasal zeminde yaparak kazancınızla hayır işlerine devam etmenizdir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak devletin koyduğu vergilere riayet edilmesi gerektiği görüşündedir. Ancak bazı alimler, verginin zorunlu ve adil olmaması halinde itiraz edilebileceğini belirtmişlerdir. Fakat bu durum, vergi ödememeyi meşru kılmaz, sadece itiraz yollarını aramayı gerektirir.
Sonuç
Sonuç olarak, vergi ödemeden yapılan ticaretin kazancıyla su kuyusu açtırmak niyet açısından güzel olsa da, vergi yükümlülüğünüz varsa bu sorumluluğunuzu yerine getirmeniz gerekir. Ticaretinizi yasalara uygun yapmanız hem dünya hem ahiret için hayırlıdır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
