Vergi Kaçakçılığı
جزئیات سؤال
"Selamünaleyküm. Hocam bizim iş yerinde, hafta içi olan çalışmalar sisteme girildiği halde hafta sonu yapılan ek mesailer sisteme girilmiyor. Böyle yapılınca hafta içi devlete ödenen vergi ödenmiyor. Örneğin hafta içi ben günlük brüt 30 TL kazanıyorsam 10 TL si devlete vergiye gidiyor, 20 si bana kalıyor, hafta sonu ise yine brüt 30 TL kazandığımı varsayarak, işveren bana yine elime geçen 20 TL'yi veriyor. Hafta sonu ek mesaiyi sistemde göstermediğinden devlete vermesi gereken 10 TL kendisine kalıyor. Hocam benim sorum şudur ki; ben de hafta sonu ek mesaiye giderek bu sistemin bir parçası olduğumdan vebal altında olur muyum? Saygılar iyi günler…"
Açıklama
Vergi kaçakçılığı, devlete ödenmesi gereken vergilerin bilinçli olarak ödenmemesi veya eksik ödenmesi durumudur. Bu tür durumlarda çalışanların ve işverenlerin sorumlulukları İslam hukuku açısından önemlidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, vergi gibi kamu hakkı niteliğindeki yükümlülüklerin yerine getirilmemesi, haksızlık ve zulüm kapsamına girer. Çalışanın, işverenin vergi kaçırmasına bilerek ve isteyerek ortak olması, günah ve vebal doğurabilir. Ancak kişinin iradesi dışında, zorunlu veya mecburi durumlarda bu sorumluluk hafifleyebilir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de adalet ve haksızlıkla ilgili birçok ayet bulunmaktadır. Bunlardan biri şöyledir:
"Allah, haksız yere mal yemeyi haram kılmıştır." (Bakara, 2/188)
Hz. Peygamber (sav) de haksız kazançtan kaçınmayı emretmiştir:
"Kim haksızlıkla bir avuç toprak alırsa, kıyamet günü elleri toprağa yapışık olarak getirilecektir." (Buhari)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, iş yerinde hafta sonu yapılan ek mesailerin sisteme girilmemesi ve verginin ödenmemesi işverenin suçu ve günahıdır. Ancak senin bu durumu bilerek ve isteyerek desteklemen, yani vergi kaçırmaya ortak olman İslam açısından sakıncalıdır. Eğer bu durumu fark ettiysen, mümkünse işverenle konuşarak durumu düzeltmesini istemen, yetkili mercilere şikayette bulunman veya hakkını araman gerekir. İslam dini, haksızlık ve zulme ortak olmamayı emreder.
Ancak kişinin ekonomik zorunlulukları, iş yerindeki baskılar veya işini kaybetme korkusu gibi durumlar da göz önünde bulundurulur. Bu tür durumlarda kişinin niyeti ve imkanı önemlidir. Yine de bilinçli olarak vergi kaçırmaya ortak olmak vebal getirir.
Günümüzde devletlerin vergi sistemleri, kamu hizmetlerinin devamı için zorunludur. Müslümanların da bu yükümlülüklere riayet etmeleri gerekir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak vergi kaçakçılığını haram kabul eder. Bazı alimler, zorunlu durumlarda kişinin vebalinin hafifleyebileceğini belirtir. Ancak ortaklık ve bilerek destek verme durumu her mezhepte günah sayılır.
Sonuç
Hafta sonu ek mesailerin sisteme girilmemesi ve vergi kaçırılması işverenin hatasıdır. Senin bu durumu bilerek desteklemen İslam'a göre uygun değildir. Mümkünse durumu düzeltmeye çalışmalı, hakkını aramalı ve haksızlığa ortak olmamalısın.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
