Vekâletin Vekâleti Olur Mu?
جزئیات سؤال
"Selamünaleyküm. Sayın Hocalarım. Nikâh ve imanla ilgili birkaç sorum olacak.Cevabınız için teşekkürler Allah razı olsun.1) Dini nikah için babama vekâlet verdim. Babam da telefonla imama verdi ve eşim, iki şahitle birlikte nikâhı kıydırdı. Bu nikâh geçerli midir?Vekaletin vekaleti olur mu sorusu aklıma takılıyor. Ayrıca resmi nikah da kıydık2 Bir kadın kocasına 'Zaten bir şey yaptığımız yok. Kardeş kardeş oturuyoruz/yatıyoruz' şeklinde bir söz söylerse nikâh bozulur mu? 3) Yeniden nikâh kıymak için, erkek, hanımından vekâlet alıp 2 şahit huzurunda nikâh duası okuyarak nikâh kıyabilir mi yoksa şahitlerle birlikte imama mı gitmek gerekir? 4) Bir Bayan İslami kurallara aykırı giyiniyor ve bu giyimiyle hem kendisi günaha giriyor hem de kendisine bakan namahremleri günaha sokuyor. Bu bayan için 'çok güzel olmuşsun, giyimin çok güzel, helal olsun sana' şeklinde sözler söylemek kişiyi imandan çıkartır mı?"
Açıklama
Vekâletin vekâleti, nikâhın geçerliliği, nikâhın bozulması, yeniden nikâh kıyılması ve başkalarının giyim tarzı hakkında söylenen sözlerin hükmü gibi dini meseleler, İslam fıkhında önemli yer tutar.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre; nikâhta vekâletin vekâleti mümkündür ve babanızın sizin adınıza imama vekâlet vermesiyle nikâh geçerlidir. Kadının kocasına "kardeş kardeş oturuyoruz" demesi nikâhı bozmaz. Yeniden nikâh kıymak için erkeğin eşinden vekâlet alması ve şahitler huzurunda nikâh duası okuması yeterlidir, imamın bulunması zorunlu değildir. Başkalarının giyim tarzı hakkında övgü veya teşvik eden sözler söylemek kişinin imandan çıkmasına sebep olmaz ancak günahı artırabilir.
Deliller
"Evlenmeniz size helal kılındı." (Kur'an, Nisa 4/24)
Hz. Peygamber (sav) "Vekâlet veriniz, çünkü vekâlet kolaylıktır." (Tirmizi)
"Nikâh, iki tarafın rızasıyla ve şahitler huzurunda gerçekleşir." (İcma ve fıkhî kaynaklar)
Detaylı Açıklama
1) Vekâletin vekâleti: Hanefi mezhebine göre vekâlet zinciri kabul edilir. Siz babanıza vekâlet verdiniz, babanız da imama vekâlet vererek sizin adınıza nikâhı kıydırdıysa bu nikâh geçerlidir. Çünkü vekâletin vekâleti caizdir ve bu konuda Hz. Peygamber'in "Vekâlet veriniz, çünkü vekâlet kolaylıktır" hadisi yol göstericidir.
2) Kadının "kardeş kardeş oturuyoruz/yatıyoruz" demesi: Bu ifade nikâhı bozmaz. Nikâhın bozulması için açık bir boşama (talak) veya fasıklık gereklidir. Bu tür sözler, evlilik bağını zedeleyebilir ama fıkhen boşama hükmü doğurmaz.
3) Yeniden nikâh kıyılması: Erkek, eşinden vekâlet alıp iki şahit huzurunda nikâh duasını okuyarak nikâh kıyabilir. İmamın bulunması şart değildir. Çünkü nikâhın şartı tarafların rızası ve şahitlerin bulunmasıdır. Vekâletle nikâh kıyma da meşrudur.
4) Başkalarının giyim tarzı ve övgü: Bir kişinin İslami kurallara aykırı giyinmesi kendi günahıdır. Başkalarının bu kişiye "çok güzel olmuşsun" gibi sözler söylemesi, kişinin imandan çıkmasına sebep olmaz. Ancak bu tür sözler günahı artırabilir ve teşvik edici olmamalıdır. Müslüman, günah işleyen kardeşine doğruyu göstermekle yükümlüdür.
Diğer Görüşler
Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de vekâletin vekâleti kabul edilir. Nikâhın bozulması konusunda ise söz konusu ifadeler boşama sayılmaz. Bazı alimler, nikâh kıyarken imamın bulunmasının sünnet olduğunu belirtir ancak zorunlu değildir. Giyim ve söz konusu davranışlarda ise genel kanaat, imandan çıkarmanın çok ağır bir hüküm olduğu ve kolayca verilmemesi gerektiğidir.
Sonuç
Kardeşim, babanızın sizin adınıza nikâh kıydırması geçerlidir. Eşinizle aranızdaki sözler nikâhı bozmaz. Yeniden nikâh için vekâlet ve şahitler yeterlidir. Başkalarının giyim tarzı hakkında övgü sözleri imandan çıkarmaz ancak dikkatli olunmalıdır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
