Vefat eden eşten kalan mal ve paraya zekât düşer mi?
Vraagdetails
"Hocam ben eşimi iki sene önce kaybettim. Eşimden bana ve iki çocuğuma iki yüz bin TL ve bir araba kaldı, ayrıca alacağı yüz doksan TL daha var. Bana zekât düşer mi, acaba ne kadar ödemem lazım?"
Açıklama
Vefat eden eşten kalan mal ve paraya zekât düşüp düşmeyeceği, mirasın niteliğine ve malın zekât nisabına ulaşmasına bağlıdır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, miras kalan mal ve paraya zekât düşer ancak bu malın zekât nisabına ulaşması gerekir. Miras size ve çocuklarınıza kaldıktan sonra, malınızda bir yıl (hicri takvime göre) geçtikten sonra zekât vermeniz gerekir. Eğer miras olarak kalan para ve mal zekât nisabına ulaşmışsa zekât vermek farzdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de zekâtın farz oluşu açıkça belirtilmiştir:
"Namazı dosdoğru kılın, zekâtı verin." (Bakara, 2/43)
Hz. Peygamber (s.a.v) de zekâtın malda bir yıl bekledikten sonra verilmesini emretmiştir:
"Zekât, malda bir yıl tamamlanınca farz olur." (Buhari, Zekât, 1)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, eşinizden kalan para, araba ve alacaklar miras olarak size ve çocuklarınıza intikal etmiştir. Bu mallar üzerinde sizin tasarruf hakkınız doğmuştur. Ancak zekât, malınızda bir yıl (hicri) kaldıktan sonra ve mal zekât nisabına ulaştığında farz olur. Nisab, yaklaşık 85 gram altın veya karşılığı paradır. Günümüz şartlarında bu miktar değişebilir, bu yüzden güncel altın fiyatına göre hesaplama yapmak gerekir.
Araba gibi ihtiyaç ve kullanım amaçlı mallara zekât düşmez. Ancak para ve alacaklar zekât vermeye tabidir. Örneğin, 200.000 TL ve 190 TL alacak toplamı zekât nisabının üzerindedir. Bu durumda, bu paranın üzerinden yıllık %2,5 oranında zekât vermeniz gerekir.
Zekât vermek için malınızın üzerinden bir yıl geçmesini beklemelisiniz. Eğer bu süre geçtiyse, zekâtınızı hesaplayıp vermeniz gerekir. Ayrıca, alacaklarınız tahsil edilmemişse, tahsil edilebilir durumda ise zekât düşer; tahsil edilmesi mümkün değilse zekât düşmez.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak benzer görüştedir. Şafii ve Malik mezheplerinde de miras kalan mal zekât nisabına ulaşırsa zekât vermek gerekir. Hanbeli mezhebinde de aynen Hanefi mezhebi gibi uygulanır.
Sonuç
Eşinizden kalan para ve alacaklar zekât nisabına ulaşıyorsa ve malınızda bir yıl geçtiyse, yıllık %2,5 oranında zekât vermeniz gerekir. Araba gibi ihtiyaç mallarına zekât düşmez. Güncel altın fiyatına göre nisabı kontrol edip hesaplama yapmanız tavsiye edilir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
