Unutkanlık Hastalığı Olan Birinin Hacca Gitmesi
سوال کی تفصیلات
"Selamünaleyküm. Babam kaza geçirdiği için hafızasında problem oluştu(unutkanlık). Namazın rükünlerinde bile eksik, yanlışları var. (okudukları yanlış karışık, rekât ve oturuşlar yanlış vb.) Ne kadar desek de düzeltemiyor. Annemle hacca gideceğiz ama babamın yukarıdaki durumundan dolayı hac farziyyeti var mı götürmemiz gerekiyor mu?"
Açıklama
Unutkanlık gibi zihinsel problemler yaşayan bir kişinin ibadetlerini yerine getirme durumu ve hac farziyyeti konusu, İslam fıkhında önemli bir yer tutar.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, akıl sağlığı yerinde olmayan, unutkanlık sebebiyle ibadetlerini doğru yapamayan kimsenin, hacca gitme farziyyeti ortadan kalkabilir. Çünkü hac, akıl ve sağlıklı bilinçle yapılması gereken bir ibadettir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de akıl sağlığı yerinde olmayanların sorumluluğunun hafifletildiği belirtilmiştir:
"Allah, hiç kimseye gücünün yeteceğinden fazlasını yüklemez." (Bakara, 2/286)
Hz. Peygamber (sav) de hastalık veya akıl hastalığı gibi durumlarda ibadetlerin kolaylaştırılması gerektiğini ifade etmiştir:
"Allah, kullarına güç yetiremediği şeyi yüklemez." (Buhari, Rikak, 1)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, babanızın kaza sonrası yaşadığı unutkanlık ve namazdaki eksiklikler, akıl sağlığının tam olarak yerinde olmadığını gösteriyor. Hanefi fıkhına göre, akıl sağlığı yerinde olmayan kimse, ibadetlerdeki şartları yerine getiremediği için sorumlu tutulmaz. Hac da akıl ve bilinç gerektiren bir ibadettir. Eğer babanız, haccın şartlarını, rükünlerini ve ibadetlerini doğru yapamayacak durumdaysa, onun adına başkası hacca gitmez. Ancak babanızın durumu geçici ise ve iyileşme ihtimali varsa, iyileştikten sonra hacca gitmesi gerekir.
Bu durumda, babanızın haccı farz değildir. Siz ve anneniz hacca gidip onun duasını yapabilirsiniz. Ayrıca, babanızın durumunu bir din görevlisi veya ilahiyatçı ile görüşerek yerinde değerlendirmek faydalı olacaktır.
Diğer Görüşler
Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de benzer şekilde, akıl hastalığı veya ciddi unutkanlık durumunda ibadetlerin farziyyeti kalkar. Malikilerde ise, akıl sağlığı yerinde olmayanın sorumluluğu yoktur. Genel olarak İslam alimleri, akıl ve bilinç gerektiren ibadetlerde bu ölçüyü kabul ederler.
Sonuç
Babanızın unutkanlık ve akıl sağlığı problemi nedeniyle hacca gitmesi farz değildir. Siz ve anneniz hacca gidip onun duasını yapabilirsiniz. Rabbim babanıza şifa versin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
