Üniversite Okuma Konusunda Aile İle Çelişki
Vraagdetails
"Selamünaleyküm hocam. Ben İstanbul'da ailemden uzakta üniversite okuyorum, buraya geleli 1.5 sene oldu. Bu tercihi ailem istediği için yaptım, hiç sevmediğim ve fıtratıma hiç uygun olmayan bir bölümde okuyorum. Bir bayan olarak sürekli erkeklerin içinde bulunmak ve mahremsiz yolculuk yapmak zorunda kalmak vicdanımı sızlatıyor. Ben istiyorum ki okulu bırakıp evleneyim, salih evlatlar yetiştireyim, İslam’a ümmetime hizmet edeyim. Ama ailem okulu bırakmamdan razı değil. Ben onlara haramlardan kaçmak istediğimi de söyleyemiyorum çünkü ailemin hayat tarzıyla benimki çok farklı bu yazdıklarımı onlara söylesem sen kafayı yemişsin derler. Babam inanmıyor, annem Müslüman elhamdülillah namaz kılıyor ama bilinçli bir Müslüman değil. Ben 16 yaşında namaz kılmaya başladım, lise bittiğinde de kapandım elhamdülillah. Başörtüsü takmama da karşılar, hatta babam da acayip bir Arap düşmanlığı var, benim Kur’an okumama bile laf ediyor, beni Kur'an okurken görünce dinimize, kitabımıza hakaret ediyor. Ailem diplomanın hayati bir şey olduğuna inanıyor, bu okulu kazanmak için insanlar neler yapıyor, okul bırakılır mı diyor. Bir hafta önce onlara bu konuyu açtım, onlara derslerim kötü olduğu ve burayı sevmediğim için bırakmak istediğimi söyledim ama çok üzüldüler, daha önce babam da okulu bitirmezsen hakkımı helal etmem demişti. Hocam ben okulu bırakırsam anne baba hakkını çiğnemiş olur muyum? Ne yapacağımı bilemiyorum, kararsız kalmak beni çok yıpratıyor, ben ne yapmalıyım hocam, yardımcı olur musunuz?"
Açıklama
Değerli Müslüman, üniversite eğitimi ve aile ile yaşanan çelişkiler, özellikle gençlerin hayatında önemli bir sınavdır. Bu durum, hem dini sorumluluklar hem de aileye saygı açısından hassasiyet gerektirir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, anne-babaya iyilik ve saygı göstermek farzdır. Ancak bu, kişinin dininden veya meşru haklarından vazgeçmesini gerektirmez. Eğer eğitim, kişinin dini vecibelerini yerine getirmesine engel oluyor ve manevi zarar veriyorsa, bu durumda eğitim bırakılabilir. Fakat bu karar, aile ile mümkün olduğunca güzel ve sabırlı bir şekilde konuşularak alınmalıdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de anne-babaya iyilik emredilir:
"Rabbin, sadece O'na ibadet etmenizi ve anne-babaya iyilik yapmanızı emretti." (Kur'an, Lokman, 31/14)
Aynı zamanda, kişinin kendisine zarar verecek durumlara katlanması gerekmez:
"Allah size güç yetiremeyeceğiniz şeyleri yüklemez." (Kur'an, Bakara, 2/286)
Hz. Peygamber (sav) de şöyle buyurmuştur:
"Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız, müjdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz." (Buhari)
Detaylı Açıklama
Sevgili kardeşim, senin durumun çok hassas ve zor. Ailenle aranda ciddi bir iletişim kopukluğu ve anlayış farkı var. İslam, anne-babaya saygıyı emrederken, kişinin kendi ruhsal ve dini sağlığını da korumasını ister. Eğer okuduğun bölüm ve ortam, seni manevi olarak zorluyor, mahremiyetin ve inancın zarar görüyorsa, bu senin için büyük bir sıkıntıdır.
Öncelikle, ailenle bu konuyu sabırla ve sevgiyle konuşmaya devam etmelisin. Onlara, eğitimini bırakma sebebinin sadece ders başarısızlığı olmadığını, aynı zamanda dini ve vicdani rahatsızlıkların olduğunu nazikçe anlatmaya çalışabilirsin. Belki bir aile büyüğünden veya güvendiğin bir hocadan arabuluculuk yapmasını isteyebilirsin.
Okulu bırakmak, İslam'da günah değildir; ancak aile hakkını gözeterek, onlarla helalleşerek ve onları kırmadan yapılmalıdır. Babandan gelen "hakkımı helal etmem" sözü ağırdır, ama bu tür sözler genellikle öfke anında söylenir. Senin görevin, sabırla ve sevgiyle onları ikna etmeye çalışmaktır.
Mahremiyet ve güvenlik konularında da tedbirler alabilirsin. Örneğin, erkeklerle zorunlu olmayan ortamlardan kaçınmak, mahremiyetini koruyacak şekilde hareket etmek İslam'ın emridir. Yolculuklarda mümkünse mahrem eşlik edenlerle seyahat etmek veya güvenli ulaşım yollarını tercih etmek önemlidir.
Son olarak, evlenmek ve salih evlatlar yetiştirmek güzel bir niyettir; ancak İslam, kadının eğitim hakkını da korur. Eğitimini tamamlamak, ileride hem kendin hem de ailen için daha faydalı olabilir. Bu yüzden karar verirken hem kalbini hem de aklını kullanmalısın.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de anne-babaya itaat önemlidir ancak kişinin dini vecibelerine zarar veren durumlarda eğitim bırakılabilir. Bazı alimler, özellikle zorlayıcı aile baskısı varsa, kişinin kendi sağlığı ve dini bütünlüğü için eğitimden ayrılmasının caiz olduğunu belirtir.
Sonuç
Özetle, ailenle iyi iletişim kurmaya devam et, sabırlı ol ve kararını verirken hem dini vecibelerini hem de aile hakkını gözet. Eğitimini bırakmak günah değildir ama aileyi incitmemeye dikkat et. Dua ile ve hikmetle hareket etmen en güzeli olacaktır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
