UMYS (Ulusal Mali Yardımlaşma Sistemi) Caiz midir?
প্রশ্নের বিবরণ
"Selamünaleyküm hocam. Son zamanlarda UMYS diye bir sistem çıktı.Ulusal Mali Yardımlaşma Sistemi diye adlandırılıyor ve sisteme girenlerin birbirine yardım etmesi üzerine kurulu. Şöyle ki sisteme kayıt olana, kişi altı ayda bir 55 tl para veriyor. (yardım parası) Her giren üye yeni üyeler bularak sistemin devamını sağlıyor. Dağıtım şu şekilde: Sistem, bu parayı otomatik olarak 7 kişilik isim listesindeki üyeler arasında bölüştürüyor. 10 TL listedeki son üyenin hesabına aktarılıyor. 5’er TL ise, listedeki 6., 5., 4., 3. ve 2. üyelerin hesaplarına aktarılıyor. 15 TL de listenin başındaki üyenin hesabına gönderiliyor. Geri kalan 5 TL sizin sistemdeki kişisel hesabınızın yönetilmesi için ‘umys.org’ (Ulusal Mali Yardımlaşma Sistemi) ne gönderiliyor. Sizin davet linkinizi kullanarak üye olan herkes için sistem tarafından sizin hesabınıza otomatik olarak 10 TL gönderiliyor. Çünkü sizin adınız listenin sonundadır. Sizin davet linkinizden yeni üyenin kişisel hesabı kuruluyor ve bu yeni üyenin hesabında sizin adınız bir satır yukarı kaydırılıyor. Bu esnada siz para kazanıyorsunuz. Sizin davet ettiğiniz üyenin linkini kullanarak yeni üyeler kayıt oluyorlar. Siz tekrar kazanıyorsunuz. Sizin adınız da listede daha yukarılara çıkıyor. Siz yine para alıyorsunuz. Diyelim ki siz umys.org (Ulusal Mali Yardımlaşma Sistemi)ne sadece 5 kişi davet ettiniz. Bu şekilde sizin kârınız 50 TL tuttu. Sizin adınız da 5 yeni üyenin hesabında 6. satıra çıktı. Sizin davetlilerinizin her biri de 5 kişiyi davet ediyor. Siz 125 TL kazanıyorsunuz. Adınız da 25 üyenin hesabında 5. satıra çıkıyor. Ondan sonra siz 625 TL alacaksınız ve sizin adınız 125 üyenin hesabında 4. satıra çıkacak. Sonraki dönem 3.125 TL alacaksınız ve adınız 625 üyenin hesabında 3. satıra çıkacak.Ondan sonra sizin hesabınıza 15.625 TL gönderiliyor ve sizin adınız 3.125 üyenin hesabında 2. satıra çıkıyor. Kârınız 78.125 TL miktarına ulaşıyor ve sizin adınız 15.625 üyenin hesabında ilk satıra çıkıyor. Sizin adınızın ilk satırda olduğu davet linkleri ile 78.125 kişi kayıt oluyor. Bu demek ki, sizin hesabınıza 1.171.875 TL gönderiliyor. Toplamda siz artık 1.269.550 TL kâr almış oluyorsunuz. Bundan böyle sizin adınız her gün yeni üyelerin kayıt olmalarında kullanılan 19.530 davet linkine ait listede yer alıyor. Yani sizin hesabınıza tekrar tekrar para gönderiliyor. Her geçen gün havale sayısı artıyor. Ve artık bu süreci hiçbir şey durduramaz! Sistemin tüm mensupları için tek kural 6 ayda bir 55 TL’lik mali yardımda bulunmaktır. İlk seferde olduğu gibi yine bu para otomatik olarak üyenin kayıt olmakta kullandığı davet linki listesindeki insanlar arasında paylaştırılıyor. 10 TL listedeki son üyenin hesabına aktarılıyor.5’er TL ise, listedeki 6., 5., 4., 3. ve 2. üyelerin hesaplarına.15 TL’de listenin başındaki üyenin hesabına gönderiliyor. Geri kalan 5 TL sizin sistemdeki kişisel hesabınızın yönetilmesi için umys.org (Ulusal Mali Yardımlaşma Sistemi)ne gönderiliyor.Bu şekilde sizin adınızın yer aldığı davet linkleriyle kayıt olan tüm sistem üyelerinden her 6 ayda bir ek mali yardım alıyorsunuz. Ele aldığımız örneğe geri dönersek, siz her yıl hemen hemen 100.000 üyeden 500.000 TL’den fazla havale alıyorsunuz. Hocam sistemi net olarak aktardım bu sistemin dinimizde yeri var mı? Bu sistemden kazanılan paralar haram mı?. En kısa zamanda cevaplarsanız iyi olur, çünkü sistem daha yeni bir sistem ve çok hızlı ilerliyor. Eğer dinimize uygun değilse çok kişinin harama bulaşmasını önlemiş olurum. Saygılarımla, kolay gelsin."
Açıklama
Değerli Müslüman, UMYS (Ulusal Mali Yardımlaşma Sistemi) gibi sistemler, üyelerin birbirlerine belirli aralıklarla para göndermesi ve yeni üyeler bularak sistemin devamını sağlaması üzerine kuruludur. Bu tür sistemlerin İslam hukukundaki yeri, yapısal özelliklerine göre değerlendirilmelidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, UMYS gibi sistemler piramit veya zincir şeklinde işleyen, yeni üyelerin para yatırmasıyla eski üyelerin kazanç sağladığı sistemler caiz değildir. Çünkü bu tür sistemler, faizsiz kazanç değil, başkalarının zararına dayalı haksız kazanç ve kumar unsurları içerir. Bu nedenle, bu sistemlerden elde edilen kazanç haramdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de haksız kazanç ve faizle ilgili uyarılar bulunmaktadır:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimseler gibidir. Bu, onların, 'Alım satım da faiz gibidir' demeleri yüzündendir. Oysa Allah, alım satımı helal, faizi haram kılmıştır." (Bakara, 2:275)
Ayrıca hadislerde, haksız kazanç ve hileli yollarla para kazanmanın yasak olduğu belirtilmiştir:
"Kim hile yaparsa bizden değildir." (Müslim, İman 102)
Detaylı Açıklama
UMYS sistemi, yeni üyelerin para yatırmasıyla eski üyelerin kazanç sağlamasına dayanır. Bu, klasik anlamda piramit veya ponzi sistemi olarak bilinir. Bu tür sistemlerde, sistemin sürdürülebilmesi için sürekli yeni üyelerin bulunması gerekir. Yeni üye bulunamadığında sistem çöker ve son girenler zarar eder. Bu durum, İslam'da yasaklanan zulüm ve haksız kazanç kapsamına girer.
İslam, kazancın helal ve meşru yollarla olmasını emreder. İnsanların birbirine yardım etmesi, zekât, sadaka gibi yollarla yapılmalıdır. Ancak bu tür sistemlerde, kazanç garantisi yoktur ve çoğunluk zarar eder. Ayrıca sistemde davet yoluyla para kazanma, kumar ve spekülasyon unsurları taşır.
Diyanet İşleri Başkanlığı ve çağdaş İslam alimleri de benzer sistemlerin caiz olmadığını, bu tür yapılarla ilişkiye girilmemesini tavsiye etmektedir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak bu tür piramit sistemlerini haram kabul eder. Bazı görüşlerde, eğer sistem tamamen karşılıklı yardım ve karşılıksız destek üzerine kurulursa farklı değerlendirilse de, UMYS gibi kazanç amaçlı ve yeni üyeye dayalı sistemler tüm mezheplerce sakıncalıdır.
Sonuç
Sonuç olarak, UMYS gibi sistemlere katılmak ve bu sistemlerden kazanç sağlamak İslam'a uygun değildir. Bu tür sistemlerden uzak durmak, harama bulaşmamak için önemlidir. İnsanlar, kazançlarını helal yollardan sağlamalı ve bu tür riskli yapılardan kaçınmalıdır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
