Umreye götürmek zekâttan sayılabilir mi?
Fragedetails
"Benim üç kız kardeşim var. Kardeşlerimin maddi durumu iyi değil, ben de kardeşlerimi umreye götürmek istiyorum, bu uğurda harcadığım parayı zekâtımdan sayabilir miyim?"
Açıklama
Umreye götürmek için yapılan harcamanın zekâttan sayılıp sayılmayacağı, zekâtın hangi amaçlarla verilebileceği ile ilgilidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre zekât, Kur'an'da belirtilen ve fakir, miskin, borçlu gibi belirli gruplara verilmek üzere farz kılınmıştır. Umreye götürmek için yapılan harcama, zekâtın asli şartlarına uymadığı için zekâttan sayılmaz.
Deliller
Zekâtın kimlere verileceği Kur'an-ı Kerim'de açıkça belirtilmiştir:
"Zekât, ancak fakirlere, miskinlere, zekât toplayıcılarına, kalpleri İslam'a ısındırılacaklara, kölelere, borçlulara, Allah yolunda olanlara ve yolda kalmışlara aittir." (Tevbe, 9:60)
"Mallarınızda, hakkı belirlenmiş bir zekât vardır; onu yoksullara ve muhtaçlara veriniz." (Enam, 6:141)
Detaylı Açıklama
Zekât, İslam'ın beş şartından biridir ve belirli şartlar ve sınırlamalar çerçevesinde verilir. Zekâtın amacı, toplumdaki ekonomik dengesizliği azaltmak, ihtiyaç sahiplerine destek olmaktır. Bu nedenle zekât, doğrudan ihtiyaç sahiplerine verilmelidir. Umreye götürmek, kardeşlerinize maddi destek sağlamanın güzel bir yoludur ancak bu harcama zekât kapsamında değerlendirilmez. Bunun yerine, umre masraflarını kardeşlerinize yardım veya sadaka olarak vermeniz daha uygundur.
Umre ibadeti, kişinin kendi imkânlarıyla yapması gereken bir ibadettir; başkalarının bu ibadeti yapması için harcanan para zekât değildir. Ancak kardeşlerinize maddi yardımda bulunmak, onların ihtiyaçlarını karşılamak zekât veya sadaka kapsamında olabilir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak zekâtın belirlenen sekiz gruba verilmesi gerektiği görüşündedir. Umreye götürmek gibi harcamalar zekât kapsamında değerlendirilmez. Ancak bazı çağdaş alimler, ihtiyaç sahiplerinin manevi ve sosyal ihtiyaçlarının desteklenmesini önemseyerek, bu tür yardımları sadaka kapsamında değerlendirmektedir.
Sonuç
Değerli Müslüman, kardeşlerinizi umreye götürmek için yaptığınız harcama zekât değildir ancak bu güzel bir yardımdır. Zekâtınızı ise Kur'an'da belirtilen ihtiyaç sahiplerine vermeniz gerekmektedir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
