Üç Defa Boşamak
Sorunun Detayı
"Selamünaleyküm. Hocam ailelerimizin haberi olmadan şahitler huzurunda dini nikahlandık. Sondan başa doğru gelirsek son defasında arka arkaya 3defa, ondan önce bir defa boşadım. Lakin bir defa daha boşadım ama bu 2.nin arkasından aynı zamanda aynı yerde miydi yoksa başka zaman ve yerde miydi hanımda bende anımsayamıyoruz. Tam bir muallakdayız biz evli miyiz? Değilsek hülle yapmalı mıyız sizce ve hülle şartları nelerdir?"
Açıklama
Boşama işlemi İslam hukukunda belirli şartlara bağlıdır ve boşamanın sayısı ile şekli evlilik bağının devam edip etmediğini belirler. Üç defa boşama aynı zamanda kesin boşama anlamına gelir ve evlilik sona erer.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, arka arkaya üç defa boşama (müteaddid talak) kesin boşama hükmündedir ve bu durumda eşler arasında evlilik sona erer. Ancak boşamanın sayısı ve zamanının net olarak bilinmemesi durumunda ihtilaf oluşur. Eğer boşama sayısı tam olarak anlaşılamıyorsa, evlilik durumu muallak kalır ve ihtiyatla hareket edilmelidir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de boşama ile ilgili ayetlerde boşamanın sayısı ve usulü belirtilmiştir:
"Boşadığınız kadınları ya iyi şekilde tutun ya da güzelce salıverin. Onları haksız yere evden çıkarmayın; çünkü onları haksız yere evden çıkaranlar, Allah'ın ayetlerini çiğnemiş olurlar. Böyle yapmayın. Onları boşadığınız zaman, boşama sayısını tamamlayın. Allah, her şeyi hakkıyla bilendir, hüküm ve hikmet sahibidir." (Bakara, 2:231)
"Boşadığınız kadınları üç defa boşayın; sonra ya iyi şekilde tutun ya da güzelce salıverin." (Bakara, 2:229)
Hz. Peygamber (sav) de boşamanın üç defa yapılmasının kesin boşama anlamına geldiğini belirtmiştir:
"Allah'ın yanında en sevimsiz helal şey, boşamadır." (Müslim)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, boşamanın sayısı ve zamanının net olarak bilinmemesi durumunda evlilik durumu belirsiz kalır. Hanefi mezhebine göre, üç defa boşama kesin boşamadır ve bu durumda eşler birbirinden tamamen ayrılmış olur. Ancak sizin durumunuzda boşama sayısı ve zamanları tam hatırlanmadığı için ihtiyatla hareket etmek gerekir. Bu durumda:
- Boşama sayısı kesin olarak üçe ulaştıysa evlilik sona ermiştir.
- Boşama sayısı üçten az ve belirsizse evlilik devam ediyor olabilir.
- Boşama sayısı net değilse, evliliğin devam ettiği kabul edilir ve yeni bir evlilik için hülle gerekmez.
Hülle, boşama üç defa gerçekleşip kesin boşama hükmü doğduktan sonra, kadının başka biriyle evlenip boşanması ve sonra eski eşine dönmesi için yapılan bir uygulamadır. Hülle şartları şunlardır:
- Boşama kesin olarak üç defa olmalıdır.
- Kadın başka biriyle nikahlı evlilik yapmalı ve bu evlilik gerçek olmalıdır.
- Bu ikinci evlilik boşanma veya kocanın vefatı ile sona ermelidir.
- Sonra eski eşle yeniden evlenilebilir.
Eğer boşama sayısı net değilse, hülleye gerek yoktur. Öncelikle boşama sayısını netleştirmeye çalışmak, mümkün değilse evliliğin devam ettiği kabul edilmelidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak üç defa boşama kesin boşama olarak kabul edilir. Ancak bazı mezheplerde boşamanın arka arkaya mı yoksa farklı zamanlarda mı yapıldığına dair farklı yorumlar vardır. Şafii mezhebi de Hanefi gibi üç defa boşamayı kesin boşama sayar. Maliki ve Hanbeli mezheplerinde de benzer hükümler geçerlidir.
Sonuç
Boşama sayısı ve zamanı net değilse evliliğin devam ettiği kabul edilir ve hülleye gerek yoktur. Kesin bilgi edinmek için aile büyükleri veya güvenilir bir din adamından yardım almanız faydalı olacaktır. Allah kolaylık versin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.