Tez tercüme etmek caiz midir?

Açıklama

Tez tercüme etmek, akademik çalışmaları başka dile aktarmak anlamına gelir ve bu işin caiz olup olmadığı, işin mahiyeti ve niyete bağlıdır.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre, bir işi ücret karşılığında yapmak, işin haram veya mekruh olmaması şartıyla caizdir. Tez tercüme etmek, eğer tercüman işini doğru, dürüst ve eksiksiz yapıyorsa, bu iş caizdir. Ancak tercüme edilen metnin içeriği haksızlık veya sahtekarlık teşkil ediyorsa, bu durumda tercüman da sorumluluk taşır.

Deliller

Kur'an-ı Kerim'de ticaret ve hizmet karşılığında ücret almanın caiz olduğu belirtilmiştir:

"Allah, ticareti de, karşılıksız yardımı da helal kılmıştır." (Bakara, 2/275)

Ayrıca Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:

"İşçinin ücretini iş bitince vermek gerekir." (Buhari, Edeb 58)

Detaylı Açıklama

Değerli Müslüman, tez tercüme etmek, akademik bilgi ve dil becerisi gerektiren bir iştir. Bu işi yapan kişi, tercüme ettiği metni olduğu gibi ve doğru şekilde aktarmakla yükümlüdür. Eğer tercüman, alanında uzman değilse bile tercüme işini eksiksiz ve dürüstçe yaparsa, bu iş caizdir ve ücret almakta sakınca yoktur.

Ancak, tercüme edilen tez, bir kişinin akademik unvan kazanmak için başkalarının emeğini kendi emeği gibi göstermesi anlamına geliyorsa, bu durum İslam ahlakına aykırıdır. Bu haksızlığa ortak olmak istemeyen tercüman, sadece tercüme işini yapmalı, içeriğin doğruluğu ve etik yönü konusunda sorumluluğu sınırlı olmalıdır. Fakat tercüman, bilerek veya isteyerek haksızlık ve sahtekarlığa katkıda bulunursa, bu durumda günah ve sorumluluk ona da ait olur.

Bu nedenle tercüman, işini dürüstçe yapmalı, müşterisinin etik dışı davranışlarına alet olmamalıdır. Müşteri ise kendi akademik çalışmasını kendisi yapmalı, başkalarının emeğini haksız yere kullanmamalıdır.

Diğer Görüşler

Diğer mezhepler de genel olarak tercüme işinin caiz olduğunu kabul eder. Ancak bazı alimler, tercümanın yaptığı işin niteliğine göre sorumluluğun değişebileceğini belirtir. Mesela, Şafii mezhebine göre, haksızlık içeren işleri bilerek yapan kişi sorumludur. Bu konuda ihtilaf daha çok işin niyeti ve sonucu üzerinedir.

Sonuç

Özetle, tez tercüme etmek ücret karşılığında caizdir. Ancak tercüman, haksızlık ve sahtekarlığa ortak olmamalı, işini dürüstçe yapmalıdır. Akademik unvan kazanmak için başkalarının emeğini kullanmak İslam'a uygun değildir ve bu haksızlığa ortak olmak günah olur.