Teşkilatımız mı büyüyor ümmet mi, nasıl anlarız?
প্রশ্নের বিবরণ
"Hocam ben öncelikle sivil toplum kuruluşlarında görev almaya çalışıp ümmete faydalı hizmetler sunmaya çalışan biri olma gayreti içerisinde bir hayat yaşamaya çalışıyorum. Bu koşuşturmalarımızda yaptığımız çalışmaların kendi STK’mızı büyütüp ümmeti küçültüp küçültmediğini nereden anlayabilirim? Sohbetinizde sizin böyle bir durumla karşılaştığınızda oradan uzaklaştığınızı söylediğinizi dinletmiştim. Cevaplarınızı bekliyorum.İkinci olarak istişarede usulen çoğunluk yönünde karar verilmeli mi yoksa başkan çoğunluğa rağmen kendi kanısına göre karar verebilir mi?Fitnenin adam öldürmeden daha kötü bir şey olduğunu, birlik ve beraberlik edebiyatı yapmaktansa fitne çıkarmadan yaşamaya çalıştığımı bilmenizi isteyerek sorularımın cevaplarını uygun görürseniz bekliyorum."
Açıklama
Değerli Müslüman, sivil toplum kuruluşlarında (STK) görev alarak ümmete hizmet etmek çok kıymetli bir çabadır. Ancak bu hizmetlerin ümmeti büyütüp büyütmediğini anlamak, niyet ve sonuçları doğru değerlendirmekle mümkündür. Ayrıca, İslam'da istişare usulü ve karar alma süreçleri de önemlidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, ümmetin menfaatine hizmet eden her faaliyet teşvik edilir. Ancak bireysel veya kurumsal büyümenin ümmetin zararına olmaması gerekir. İstişarede çoğunluğun görüşü esas alınır; ancak liderin çoğunluğa rağmen kendi kanaatine göre hareket etmesi, eğer maslahat (yarar) içinse caizdir fakat bu durum fitneye sebep olmamalıdır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de Allah, müminlerin birlik ve beraberliğini emreder:
"Allah'ın dininde ihtilafa düşmeyin; hep birden Ona teslim olun." (Âl-i İmrân, 3/103)
Hz. Peygamber (sav) da istişareyi teşvik etmiştir:
"İşlerinizi istişare ile yapınız." (Tirmizî, İstişare, 2)
Fitne hakkında ise hadislerde şöyle buyrulur:
"Fitne katleden (adam öldürenden) daha kötüdür." (Buhârî, Cihâd, 69)
Detaylı Açıklama
STK faaliyetlerinizde ümmeti küçültüp küçültmediğinizi anlamak için öncelikle niyetinizi samimi tutmalısınız. Hizmetlerinizin İslam'ın temel prensiplerine uygun olup olmadığını, insanları birleştirip birleştirmediğini gözlemleyin. Eğer çalışmalarınız sadece kendi kuruluşunuzun büyümesine odaklanıyor ve diğer Müslümanlar arasında ayrışmaya, rekabete veya fitneye sebep oluyorsa bu durum ümmete zarar verir.
Bu tür durumlarda, Kur'an ve sünnet ışığında hareket etmek, gerektiğinde o ortamdan uzaklaşmak doğru olur. Çünkü fitne, İslam toplumunda büyük bir tehlikedir ve önlenmesi gerekir.
İstişarede çoğunluk görüşü genellikle bağlayıcıdır. Ancak lider, çoğunluğun görüşüne rağmen daha hayırlı ve maslahatlı gördüğü bir kararı alabilir. Fakat bu kararın toplumda fitneye yol açmaması için dikkatli olunmalıdır. İslam'da birlik ve beraberlik esastır; bu nedenle kararlar mümkün olduğunca uzlaşı ile alınmalıdır.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de istişare ve fitne konularında benzer görüşlerdedir. Örneğin Şafii mezhebinde de istişare önemlidir ve fitneden kaçınmak esastır. Bazı alimler liderin çoğunluğa rağmen karar almasını ancak çok özel durumlarda caiz görürler.
Sonuç
STK çalışmalarınızda ümmetin menfaatini gözetin, fitneye sebep olmaktan kaçının ve istişareye önem verin. Çoğunluğun görüşü genellikle esas alınmalı, ancak liderin maslahat için farklı karar alması durumunda da fitne çıkarmamaya özen gösterilmelidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
