Tasarrufu bende olmayan arazinin zekâtını vermeli miyim?
Fragedetails
"Hocam, babamdan bana kalan bir arazim var. Yıllardır belediyenin üzerindeki kararı ile ne satabiliyorum ne de kullanabiliyorum. Değerli bir yer ama belediye orayı bir resmi hizmete tahsis etmiş. Tapu benim ama kullanmam hatta satmam helal yollarla mümkün değil. Satmak için yıllardır ilana çıktım, kimse ilgilenmiyor. Buranın zekâtını verecek miyim?"
Açıklama
Bir kimsenin tasarrufunda olmayan, kullanamadığı veya satamadığı arazi gibi mal varlıklarının zekâtı konusu, İslam fıkhında önemli bir meseledir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, bir malın zekâtı, mal sahibinin o mal üzerinde tasarruf hakkı ve fiilen kullanım imkanı varsa farzdır. Eğer arazi üzerinde tasarruf hakkınız yoksa ve onu kullanamıyor ya da satamıyorsanız, zekât vermeniz gerekmez.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de zekâtın malın nisabına ve sahibinin tasarrufuna bağlı olduğu belirtilir:
"Mallarınızda, yılda bir yıl tamam olan nisap miktarı kadar olanlardan zekâtı verin." (Bakara, 2/267)
Hz. Peygamber (sav) de malın sahibinin tasarrufu olmadan zekâtın farz olmadığını ifade eden hadisler vardır. Örneğin, malın üzerinde tasarruf yetkisi olmayan kimsenin zekât vermesi gerekmez.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, sizin durumunuzda tapu sizin üzerinize olsa da araziyi kullanamıyor, satamıyor ve tasarruf hakkınız fiilen engellenmiş durumda. Bu durumda arazi sizin malınız gibi işlem görmez. Çünkü İslam hukukunda malın zekâtı, malın sahibinin onu serbestçe kullanabilmesi, gelir elde edebilmesi veya satabilmesiyle ilişkilidir.
Belediyenin resmi hizmete tahsis etmesi ve sizin tasarruf hakkınızın olmaması, araziyi zekât için değerlendirmemeniz gerektiğini gösterir. Ayrıca, yıllardır satılamaması ve kullanılamaması da malın sizin için bir gelir kaynağı olmadığını gösterir. Bu nedenle, bu arazi için zekât vermeniz gerekmez.
Eğer ileride tasarruf hakkınız doğarsa veya araziyi kullanıp gelir elde etmeye başlarsanız, o zaman zekât vermeniz gerekir.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de benzer şekilde, mal üzerinde tasarruf hakkı olmayan kimsenin zekât vermesi gerekmediği görüşü ağırlıktadır. Ancak bazı alimler, malın gelir getirmesi durumunda zekâtın farz olduğunu belirtirler. Bu durumda sizin arazi gelir getirmediği için bu görüşler de sizin durumunuza uymaz.
Sonuç
Özetle, tasarrufu sizde olmayan ve kullanamadığınız arazi için zekât vermeniz gerekmez. Tasarruf hakkınız doğduğunda veya arazi gelir getirmeye başladığında zekât yükümlülüğünüz başlar.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
