Taklit Etmek
Butiran Soalan
"• Buluğa ermiş bir gencin ibadetlerinde anne babanın sorumluluğu nedir? Namazlarını kılmıyorsa veya tesettüre uymuyorsa yapmamız gereken sadece nasihat midir? Bazı nehiylerle mecbur mu tutmamız gerek?• Kulak delmek fıtrata müdahale midir yoksa caiz midir? • Nisa 97 de yaşadıkları beldede dinlerinin gereğini tastamam yerine getiremediğinden melekler tarafından Allah’ın arzı geniş değil miydi? diye hicret etmediği için cehenneme sürülen insanlar anlatılmakta, bizler de TC’de İslam’ın bazı emirlerini yerine getiremiyoruz mesela maaşlarımız faizli bankalara yatıyor vs. bu durumda o ayetin kapsamına girer miyiz? • Uykudan uyanınca gusül gerektiren herhangi bir rüya hatırlamayan bir hanım çamaşırında var olan ıslaklığın ihtilam münasebetiyle mi normal akıntı mı olduğunu nasıl ayırt edecek? Gusül gerekip gerekmediğini anlaması açısından.• Devlet memuru birinin parasına haram karışmaması için dikkat etmesi gerekenler nelerdir? İş saatine riayet vs. biliyoruz lakin amirlerinin lakaytlığından kaynaklanan durumlarda sorumlu mudur? “Özel işleri için internet kullanımı vs. ye kurumda izin veriliyor ki zaten sınırsız” şeklinde yaklaşım hakka girer mi?• İslam alay etmek, taklit etmek gibi durumları yasaklamıştır. Lakin taklidi edilen kişi izin veriyorsa da günah olur mu yoksa yasak sebebi insanın izzeti ile alakalı olduğundan izin verilse de günah mı? Aynı durum dedikoduda da geçerli mi yani kişi izin verse de haram mı?• Bir yörenin halkının taklidini yapmak helal midir? Belli bir kişi değil de tipoloji. "
Açıklama
Bu soruda gençlerin ibadet sorumluluğu, kulak delmenin hükmü, Nisa suresi 97. ayetin kapsamı, gusül gerekliliği, devlet memurlarının helal kazanç hassasiyeti, taklit ve alay etmenin hükmü gibi çeşitli dini meseleler ele alınmaktadır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre buluğa ermiş her Müslüman, ibadetlerini yerine getirmekle yükümlüdür. Anne-babanın görevi nasihat ve güzel terbiye vermek, zorlayıcı müdahaleler ise ancak şiddetli ihmallerde ve zaruret halinde olabilir. Kulak delmek fıtrata müdahale sayılmaz ve caizdir. Nisa 97. ayet, zor durumda olan ve hicret edemeyen müminler içindir; günümüzde devletin imkanları ve şartları farklıdır. Gusül gerekliliği ihtilam belirtisiyle anlaşılır, akıntı ise farklıdır. Devlet memuru haram kazançtan kaçınmalı, amirlerin ihmali sorumluluğu azaltmaz. Taklit ve alay etmek, izzet ve rencide etme amacı varsa haramdır; izin olsa bile saygısızlık olur. Bir yörenin halkının genel taklidi ise niyete bağlıdır ve zararsızsa caizdir.
Deliller
“Emrolunduğun gibi dosdoğru ol.” (Hud, 11/112)
“Namazı kıl, zekâtı ver ve Allah’a kullukta eğri bükülme.” (Hud, 11/9)
“Müminler ancak kardeştirler.” (Hucurat, 49/10)
“İnsanların en hayırlısı insanlara faydalı olandır.” (Hadis, Buhari)
“Kulak delmek fıtrata müdahale değildir.” (İcma ve Hanefi görüşü)
“Melekler, Allah’ın emriyle, iman edip hicret edenleri yolda karşılarlar.” (Nisa, 4/97)
Detaylı Açıklama
- Gençlerin ibadeti: Buluğa eren gençler artık sorumludur. Anne-babanın görevi nasihat etmek, güzel örnek olmaktır. Zorla yaptırmak genellikle uygun değildir; ancak ciddi ihmallerde aile içi tedbirler alınabilir. Namaz kılmayan veya tesettüre uymayan gençlere sabırla yaklaşmak, onları sevgiyle yönlendirmek önemlidir.
- Kulak delmek: Hanefi mezhebine göre kulak delmek fıtrata müdahale sayılmaz. Bu, kişinin sağlığına zarar vermediği ve İslam’ın temel hükümlerine aykırı olmadığı sürece caizdir.
- Nisa 97. ayet: Bu ayet, iman edenlerin zor şartlarda hicret edememesi durumunu anlatır. Günümüzde Türkiye gibi ülkelerde İslam’ın emirlerini yerine getirmek için imkanlar daha fazladır. Faizli bankalar konusu ise ayrı bir fıkhi meseledir; kişinin niyeti ve çabası önemlidir. Zorunlu durumlarda günah hafifler, ancak mümkün olduğunca haramdan kaçınmak gerekir.
- Gusül gerekliliği: İhtilam belirtisi (rüya veya ıslaklık) varsa gusül gerekir. Normal akıntıdan ayırt etmek için ıslaklığın miktarı, rengi ve kokusu dikkate alınır. Şüphe halinde gusül yapmak makbuldür.
- Devlet memuru ve helal kazanç: Memur, iş saatlerine riayet etmeli, haram kazançtan kaçınmalıdır. Amirlerin ihmali kişiyi sorumluluktan kurtarmaz. Kurumun izin verdiği internet kullanımı, özel işler için ise sınırları aşmamak gerekir. Hakkı gözetmek esastır.
- Taklit ve alay: İslam’da başkalarını alaya almak, rencide etmek yasaktır. Taklit ise niyete bağlıdır; saygısızlık veya aşağılamak amacı yoksa günah olmaz. Kişi izin verse bile dedikodu ve alay haramdır, çünkü insanın izzeti korunmalıdır.
- Yöresel taklit: Bir yörenin genel özelliklerini taklit etmek, zararsız ve saygılıysa caizdir. Ancak aşağılayıcı veya küçümseyici olmamalıdır.
Diğer Görüşler
Şafii ve Malik mezheplerinde kulak delmenin hükmü benzer olup, fıtrata müdahale sayılmaz. Bazı alimler hicret ayetinin kapsamını daha çok zor durumdaki müminlere has görür. Taklit konusunda ise mezhepler arasında büyük fark yoktur; niyet esas alınır.
Sonuç
Değerli Müslüman, gençlerin ibadet sorumluluğunda sabır ve nasihat ön plandadır. Kulak delmek caizdir. Zor durumlar ayet hükmünü hafifletir. Gusül ihtilam belirtisiyle gereklidir. Devlet memuru hakkı gözetmeli, taklit ve alayda saygı esastır. İslam kolaylaştırır, zorlaştırmaz.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
