Şuuru yerinde olmayan kişinin boşaması geçerli olur mu?
Sorunun Detayı
"Hocam benim abim uyuşturucu madde kullandı. Son bir ay akli dengesini iyice yitirdi. Evde çıkan şiddetli kavga neticesinde baygınlık geçirdi. Eve gelen acil servis ekibi abimi ayıltırken abim eşine üç talakta boşuyorum herkes şahit olsun dedi. Şimdi tedavi oldu ve ısrarla ben boşamadım, öyle bir şey hatırlamıyorum diyor. Ne yapmamız lazım?"
Açıklama
Şuuru yerinde olmayan kişinin yaptığı boşama (talak) işleminin hükmü, İslam fıkhında önemli bir meseledir. Bu konuda kişinin akıl ve şuuru yerinde olup olmadığına bakılır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, şuuru yerinde olmayan, akıl sağlığı tam olmayan kişinin yaptığı boşama geçerli değildir. Çünkü boşama, iradeye dayalı bir fiildir ve irade sahibi olmayan kişinin boşaması hüküm ifade etmez.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de boşama ile ilgili genel hükümler iradeye dayalı eylemler olarak değerlendirilir. Akıl ve şuuru yerinde olmayan kimsenin sorumluluğu yoktur:
"Allah, size emanetleri ehline vermenizi emreder..." (Nisa, 4/58)
Bu ayet, sorumluluk ve ehliyetin önemini vurgular. Ayrıca Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
"Akıl ve yaş küçüklüğü, sorumluluğu kaldırır." (Tirmizi)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, abinizin şuuru yerinde olmadığı, akli dengesini yitirdiği ve baygınlık hali içinde olduğu anlaşılıyor. Bu durumda onun yaptığı boşama sözleri, iradeye dayalı olmadığı için geçerli sayılmaz. İslam hukuku, kişinin akıl sağlığını esas alır ve akıl hastası veya şuuru kapalı olan kimsenin yaptığı sözler ve işlemler hüküm ifade etmez.
Bu durumda, abinizin boşama talebinin geçerli olması için sağlıklı ve şuuru yerinde olduğu bir zamanda bu iradeyi açıkça ortaya koyması gerekir. Şayet böyle bir durum olmamışsa, eşinizin evlilik bağı devam eder.
Pratikte, bu tür durumlarda aile fertlerinin ve eşin sabırlı olması, abinizin tedavi sürecini desteklemesi önemlidir. Ayrıca, bu konuda bir din görevlisine veya mahkemeye başvurup durumu izah etmek, hukuki ve dini açıdan netlik kazandırabilir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde akıl ve şuuru yerinde olmayan kimsenin yaptığı boşamayı geçersiz kabul ederler. Bu konuda genel bir ittifak vardır. Ancak bazı durumlarda, kişinin geçici bilinç kaybı veya sarhoşluk hali gibi farklılıklar değerlendirilir.
Sonuç
Abinizin şuuru yerinde olmadığı anlarda yaptığı boşama geçerli değildir. Evlilik bağı devam eder. Sağlıklı ve bilinçli olduğu bir zamanda boşama iradesi ortaya konmadıkça, boşama hüküm ifade etmez.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
