Sürekli dedikodu yapılan ortamlarda ne yapmalıyım?
Butiran Soalan
"Hocam gün içerisinde çok sık işlediğim bir günahtan bahsetmek istiyorum, dedikodu. Son zamanlarda dedikodu yapmamam konusunda çok hassasım. Ailem olsun, çevrem olsun, elimden geldiğince insanları susturmaya ya da bunun yanlış olduğunu söylemeye çalışıyorum ama bazen bunu yapamıyorum. Annem, babam, kardeşlerim dedikodu yapıyorlar. Onlara yanlış olduğunu, yapmamaları gerektiğini söylüyorum ama bir fayda etmiyor, yine yapıyorlar. Aile büyüklerimiz bile yapıyor, onlara müdahale edemiyorum çünkü çekiniyorum, sonuçta benden yaşça büyükler. Genelde ortamı terk etmeyi tercih ediyorum ya da içimden "Allah'ım, konuşulan bu konudan rahatsızım, konuştuklarına katılmıyorum." gibi dualar ediyorum. Yani kısacası hocam, çevremde gerçekten dedikoduya hassas olan kimse yok. Sadece ben böyleyim ve bunu söylemek insanlara garip geliyor sanırım. Yaptığım şeyden pişman değilim ancak günaha gireceğimden korktuğum için hassas davranıyorum ama bazen kendimi dedikodu yaparken buluyorum ve çok pişman olup tövbe ediyorum. Hocam, ne yapmalıyım? İnsanlara bunu söylemek gerçekten zor ve bu konuda çok sıkıntı çekiyorum. İnsanlarla sohbet bile etmek istemiyorum çünkü konunun başka insanlara geleceğini biliyorum. O yüzden de çok konuşmamaya çalışıyorum. Kendi ailemle bile tereddütlü bir şekilde konuşuyorum ya da odama çekiliyorum. Çok yazdım, kusura bakmayın. Buraya kadar okuduysanız Allah razı olsun sizden. Cevap verirseniz çok mutlu olurum."
Açıklama
Dedikodu, insanların arkasından konuşmak ve onları küçük düşürmek anlamına gelir. İslam ahlakında dedikodu yapmak büyük günahlardan sayılır ve Müslümanların bu kötü alışkanlıktan kaçınmaları gerekir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre dedikodu yapmak (gıybet), haramdır ve Müslümanlar bundan sakınmalıdır. Dedikodu, kişinin arkasından onun hoşlanmayacağı şeyleri söylemek anlamına gelir ve bu, Kur'an ve hadislerde açıkça yasaklanmıştır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de dedikodu ile ilgili şöyle buyrulmuştur:
"Ey iman edenler! Bir topluluğun arkasından gıybet etmeyin. Gıybet, bir kimsenin hoşlanmayacağı bir şeyini söylemektir." (Hucurat, 49/12)
Peygamber Efendimiz (s.a.v) de şöyle buyurmuştur:
"Gıybet, kardeşinin arkasından onun hoşlanmadığı bir şeyi söylemektir." (Müslim, Birr ve Sıla, 66)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, dedikodu ortamlarında bulunmak ve hatta bazen istemeden de olsa dedikoduya karışmak ruhunuzu yorar ve günah işlemeye sebep olur. Senin bu konuda hassasiyetin çok güzel ve Allah katında makbuldür. Ailen ve çevren dedikodu yapmaya devam ediyorsa, ortamdan uzaklaşmak en doğru davranıştır. Bu, senin günah işlememeni sağlar ve kalbini temiz tutar.
Ayrıca, ortamda dedikodu yapıldığında sessiz kalmak veya konuyu değiştirmek, nazikçe uyarıda bulunmak da faydalıdır. Ancak yaşça büyük ve aile büyükleri olduğunda, saygı çerçevesinde bu uyarıyı yapmak önemlidir. Onlara karşı saygılı ve sabırlı davranırken, kendi duruşunu koruyabilirsin.
İçten dualar etmek, Allah'tan yardım istemek ve tövbe etmek de bu konuda güç verir. Kendini suçlama; tövbe etmek ve gayret göstermek Allah'ın rahmet kapılarını açar. Sosyal çevrende daha olumlu ve yapıcı sohbetlere yönelmek, seni bu kötü alışkanlıklardan uzaklaştırır.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de dedikodu haram kabul edilir ve kaçınılması gereken bir davranıştır. Bazı alimler, dedikodunun toplumda fitneye ve kardeşlik bağlarının zedelenmesine sebep olduğu için daha ağır bir günah olduğunu belirtirler. Bu yüzden dedikodudan uzak durmak her mezhepte önemlidir.
Sonuç
Dedikodudan kaçınmak, ortamdan uzaklaşmak ve nazikçe uyarıda bulunmak en doğru yoldur. Allah'tan yardım dileyerek, sabır ve dua ile bu kötü alışkanlığı terk etmek mümkündür. Gayretin ve hassasiyetin takdire şayandır, devam et.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
