Sözleşmeli öğretmenlikle farklı branşta çalışmak caiz mi?
Question Details
"Sözleşmeli öğretmenlik diye bir şey var biliyorsunuz. Bu öğretmenliğe kolay şartlarla başvurulabiliyor ve başvuran öğretmen olmasa bile gidip öğretmenlik yapabiliyor çeşitli branşlarda. Branşım edebiyat fakat başvuru yaptığımda başka branşlara da başvurabiliyor ve gidebiliyorum. Böyle olursa o branşta öğretmenlik yapmam caiz olur mu? Mesela edebiyat çıkışlı ama ilkokulda öğretmenlik yapıyorlar sözleşme boyunca. Bu hakka girmek olur mu, caiz mi?"
Açıklama
Sözleşmeli öğretmenlikte farklı branşlarda görev yapmak, kişinin asli mesleği veya eğitim aldığı branş dışında bir alanda öğretmenlik yapması durumudur. Bu durumun İslami açıdan hükmü, kişinin ehliyet ve yetkinlik durumuna, görevini hakkıyla yapıp yapmamasına bağlıdır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, bir kimsenin asli branşı dışında başka bir branşta öğretmenlik yapması caizdir, eğer o işi hakkıyla yapabiliyor ve görevini layıkıyla yerine getirebiliyorsa. İslam'da iş ve görevlerde ehliyet önemlidir; ehliyetsizce yapılan işler mekruh veya haram olabilir. Ancak öğretmenlik gibi toplumun faydasına olan ve kişinin yapabileceği bir işse, farklı branşta da olsa caizdir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de iş ve görevlerde ehliyet ve adalet vurgulanır:
"Allah size emanetleri ehline vermenizi ve insanlar arasında hükmettiğiniz zaman adaletle hükmetmenizi emreder." (Nisa, 4/58)
Hz. Peygamber (s.a.v) de işlerde ehliyeti gözetmeyi tavsiye etmiştir:
"Her kim bir iş için ehil olmayanı görevlendirirse, Allah onun azabını artırır." (Tirmizi)
Detaylı Açıklama
Günümüzde sözleşmeli öğretmenlik sistemi, branş dışı öğretmenlik yapmayı kolaylaştırabilmektedir. Ancak İslam'da önemli olan, kişinin yaptığı işi hakkıyla yapmasıdır. Eğer edebiyat branşından olup ilkokulda farklı dersler veriyorsa, bu dersleri yeterince verebiliyor ve öğrencilerin eğitimini aksatmıyorsa, bu durum caizdir. Çünkü İslam, toplumun faydasını ve adaleti gözetir. Ancak kişinin ehliyetsizce ve yetersizce ders vermesi, öğrencilerin zarar görmesine sebep olursa, bu durum sakıncalıdır ve mümkünse önlenmelidir.
Bu nedenle, farklı branşta öğretmenlik yaparken kişinin kendini geliştirmesi, görevini hakkıyla yerine getirmesi önemlidir. Ayrıca devletin belirlediği şartlara uygun hareket etmek de gereklidir. İslam, kolaylaştırmayı emreder, zorlaştırmayı değil (Buhari, Rikak 1).
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak ehliyet ve görevini hakkıyla yapma şartına vurgu yapar. Şafii ve Malik mezheplerinde de ehliyetsizce görev yapmanın sakıncalı olduğu belirtilir. Ancak farklı branşta öğretmenlik yapmanın caizliği, kişinin görevini hakkıyla yapmasına bağlıdır.
Sonuç
Değerli Müslüman, branşınız dışında öğretmenlik yapmanız, eğer o işi hakkıyla yapabiliyorsanız ve öğrencilerin eğitimini aksatmıyorsa İslam'a göre caizdir. Görevde ehliyet ve adaleti gözetmek esastır. Kendinizi geliştirmeye devam ederek, sorumluluğunuzu en iyi şekilde yerine getirmeniz tavsiye edilir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.