Söz Atmanın Vebali Var Mı?
Maelezo ya Swali
"Selamaleykm. Hocam ben imam hatiplik yapıyorum, daha doğrusu bu makama layık olmaya çalışıyorum. Ablamın tavsiyesiyle istanbulda uzaktan akraba bir kızı görmeye gittim kuran kursunda okuyor. İlk gördüğümde kuran talebesi ahlakı, ailesi hoşuma gitmişti. Söz yaptık. Ahlaklı, edepli bir kız ama ben 4-5 geçti bir türlü beğenemiyorum. İçimde hiç bir sevgi de yok türlü şeyler geliyor aklıma. Acaba uygun dille söylesem mi ama yapamıyorum böyle ahlaklı bir kızın vebaline girerim diye düşünüyorum. Ama hiç bir his yok içimde ruh sağlığım eskiden de bozuktu. Bana lütfen durumumu düşünerek yol gösterin. Sözü atarsam vebale girer miyim?"
Açıklama
Söz atmak, yani evlenme niyetiyle birine söz vermek, İslam'da önemli bir sorumluluktur. Bu konuda niyet, samimiyet ve karşı tarafın hakkına riayet etmek esastır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, söz vermek (söz kesmek) evliliğe niyetin açık ifadesidir ve bu söz karşı taraf için bir hak doğurur. Ancak söz vermek, evliliği kesinleştirmez; fakat verilen sözden dönmek, özellikle karşı tarafın hakkı zedeleniyorsa, vebal doğurabilir. Bu yüzden söz verirken dikkatli olmak gerekir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de evlilik ve sözleşme ile ilgili genel prensipler vardır:
"Evlenmeniz size helal kılındı; onlardan iffetli olanları nikahlayın, ..." (Bakara, 2/221)
Hadislerde ise Peygamber Efendimiz (s.a.v) sözleşmeye ve verilen sözlere riayet edilmesini öğütlemiştir:
"Müminlerin iman bakımından en mükemmeli, ahlakı en güzel olanıdır." (Tirmizi)
Bu, söz verilen konuda da dürüstlük ve ahlaka riayet etmeyi kapsar.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, söz vermek karşı taraf için bir güven ve beklenti oluşturur. Söz verip sonra bu sözü yerine getirmemek, özellikle karşı tarafın kalbinde kırgınlık ve zarar oluşturursa, İslam ahlakına göre vebal doğurabilir. Ancak evlilikte sevgi ve uyum çok önemlidir. İçinizde sevgi ve istek yoksa, bu durumu uygun ve nazik bir dille karşı tarafa ifade etmek, hem sizin hem de onun hakkını korumak açısından daha hayırlıdır.
Ruh sağlığınızın bozuk olması da önemli bir faktördür; bu konuda samimi olarak kendinizi değerlendirin ve gerekiyorsa bir uzmana danışın. Söz verirken acele etmeyin, kalbinizin sesini dinleyin. İslam'da kolaylaştırmak ve zorlaştırmamak esastır. Söz verdiğiniz kişiye saygılı ve nazik davranarak durumu açıklamak, hem vebalden kurtarır hem de karşılıklı anlayış sağlar.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak söz vermenin bir nevi niyet beyanı olduğu, ancak evlilik akdinin gerçekleşmediği durumlarda vebalin duruma göre değişebileceği belirtilir. Bazı alimler, sözden dönmenin günah olduğunu ancak karşı tarafın zarar görmemesi halinde vebalin hafifleyebileceğini ifade ederler.
Sonuç
Özetle, söz verdiğiniz kişiye karşı dürüst ve saygılı olun. İçinizde sevgi yoksa, uygun bir şekilde durumu nazikçe ifade etmek hem sizin hem de onun hakkını korur. Vebalden kaçınmak için söz verirken dikkatli olun ve acele etmeyin.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
