SMA/DMD bağış kampanyasındaki parayı vadeli hesapta tutmak caiz midir?
Faahfaahinta Su'aasha
"Hocam SMA ve DMD kas hastaları için ilaçlara ulaşabilmek amacıyla valilik onaylı bağış kampanyası başlatılabilmektedir. Toplanan bağışlar, Dolar veya Euro olarak ödenmek zorundadır. Açılan hesaptaki TL'nin kur kaybı yaşamaması için günlük olarak dövize çevirme hakkı tanınmıştır. Ayrıca, valilikler bağış kampanyasındaki tutarın vadeli mevduat hesabında değerlendirilebilmesi için de izin vermektedir.
Ben de oğlumun valilik onaylı bağış kampanyasında, sadece gerekli tutara ulaşmak amacıyla mevcut bakiyemi vadeli hesapta tutabilir miyim? Bu finansal açıdan faydalı olsa bile caizlik yönünden hükmü nedir?"
Açıklama
Bağış kampanyalarında toplanan paraların değerlendirilmesi, hem maddi olarak korunması hem de İslami kurallara uygunluğu açısından önemlidir. SMA ve DMD gibi hastalıklar için yapılan valilik onaylı bağışlarda, paranın vadeli hesapta tutulması caiz midir sorusu gündeme gelmektedir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, bağış olarak toplanan paranın vadeli mevduat hesabında değerlendirilmesi genel olarak caizdir, ancak faiz getirisi elde edilmesi kesinlikle haramdır. Vadeli hesaplarda faiz (riba) unsuru varsa, bu hesapta paranın tutulması uygun değildir. Ancak paranın sadece korunması ve değer kaybının önlenmesi amacıyla faizsiz yöntemlerle değerlendirilmesi caizdir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de faiz kesinlikle yasaklanmıştır:
"Faiz yiyenler ancak şeytanın çarptığı kimsenin kalktığı gibi kalkarlar." (Bakara, 2:275)
Hz. Peygamber (s.a.v) de faizle ilgili şu uyarıyı yapmıştır:
"Faizin her çeşidi haramdır." (Sahih Müslim)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, valilik onaylı bağış kampanyasında toplanan paralar, ihtiyaç sahiplerine ulaşana kadar korunmalıdır. Paranın sadece korunması ve değer kaybının önlenmesi amacıyla vadeli hesapta tutulması, eğer faiz getirisi varsa caiz değildir. Ancak günümüzde bazı bankalar faizsiz katılım hesapları sunmaktadır. Bu tür hesaplar, faizsiz kar-zarar ortaklığı esasına göre çalışır ve İslami açıdan uygundur.
Bağış paralarının dövize çevrilmesi ve vadeli hesapta tutulması, paranın değerinin korunması açısından mantıklıdır. Fakat burada dikkat edilmesi gereken, paranın faiz getirisi elde etmek için değil, sadece korunmak için değerlendirilmesidir. Ayrıca, bağış kampanyasının amaç ve usulüne uygun hareket etmek, valilik izinlerine riayet etmek önemlidir.
Bu konuda Diyanet İşleri Başkanlığı ve İslam Fıkıh Akademisi'nin görüşleri, faizsiz finansman araçlarının tercih edilmesi yönündedir. Eğer vadeli hesap faiz içeriyorsa, paranın orada tutulması uygun olmaz. Faizsiz katılım hesapları veya benzeri İslami finans ürünleri tercih edilmelidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak faiz yasağında ittifak etmişlerdir. Ancak bazı mezhepler, paranın korunması için kısa süreli ve düşük faizli hesapların makul görülebileceği istisnai durumları tartışmıştır. Fakat bu görüşler çok sınırlıdır ve günümüzde faizsiz alternatifler bulunduğu için tercih edilmez.
Sonuç
Bağış kampanyasındaki parayı vadeli hesapta tutmak, eğer faizsiz bir hesap ise caizdir. Faiz getirisi olan vadeli hesaplar ise caiz değildir. Paranın korunması için faizsiz katılım hesapları tercih edilmeli, böylece hem maddi değer korunur hem de İslami kurallara uyulur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
