Sıtma Hastalığı İçin Cibindirik Vermek Zekat Yerine Geçer Mi?

Açıklama

Zekat, İslam'ın beş şartından biri olup, belirli şartları taşıyan malın ihtiyaç sahiplerine verilmesi gereken bir ibadettir. Sıtma hastalığından korunmak amacıyla yapılan harcamaların zekat yerine geçip geçmeyeceği sorulmaktadır.

İslami Hüküm

Hanefi mezhebine göre zekat, malın asıl muhtaçlara, özellikle fakirlere, yoksullara, borçlulara ve yolculara verilmelidir. Zekatın amacı, malın bereketini artırmak ve toplumdaki sosyal adaleti sağlamaktır. Sıtma hastalığından korunmak için cibindirik (sıtma koruyucu ilaç veya malzeme) almak, doğrudan fakirlerin temel ihtiyaçlarını karşılamak anlamına gelmediği için zekat yerine geçmez. Ancak bu harcama sadaka olarak verilebilir.

Deliller

Zekatın verilmesi gereken kimseler Kur'an-ı Kerim'de şöyle belirtilmiştir:

"Zekât, ancak yoksulların, miskinlerin, zekât toplayıcılarının, kalpleri İslam'a ısındırılacak olanların, kölelerin, borçluların, Allah yolunda olanların ve yolda kalmışların hakkıdır." (Tevbe, 9/60)

Hz. Peygamber (s.a.v) de zekatın bu gruplara verilmesini emretmiştir (Buhari, Zekat, 1).

Detaylı Açıklama

Değerli Müslüman, zekatın temel amacı, malın belirli sınıflardaki muhtaçlara ulaşmasıdır. Sıtma hastalığı gibi sağlık sorunları için yapılan harcamalar, doğrudan bu sınıflara verilmediği sürece zekat hükmünde olmaz. Ancak bu tür sağlık yardımları sadaka kapsamında değerlendirilebilir ve yapılması sevaplıdır. Eğer fakir bir kimse sıtma hastalığı nedeniyle zor durumda ise, ona doğrudan zekat verilmesi uygundur. Fakat bir üçüncü şahıs aracılığıyla sıtma koruyucu malzeme almak ve dağıtmak zekatın şartlarına uymaz.

Günümüzde sağlık yardımları ve koruyucu tedbirler için yapılan harcamalar, zekatın dışında sadaka veya hayır işleri olarak görülür. Zekatın farz olduğu maldan düşülmesi için, zekatın meşru ve belirlenmiş muhtaçlara verilmesi gerekir. Bu nedenle, zekat parası olarak verilen miktarın, sıtma koruyucu malzeme almak için kullanılması zekatın hükmünü yerine getirmez.

Diğer Görüşler

Diğer mezhepler de genel olarak zekatın belirli gruplara verilmesi gerektiği konusunda ittifak halindedir. Bazı çağdaş alimler, sağlık hizmetlerinin fakirlerin temel ihtiyaçları arasında değerlendirilmesi durumunda zekatın bu alanda kullanılabileceğini belirtmişlerdir. Ancak bu, doğrudan muhtaç kişilere yapılmalıdır, aracılar vasıtasıyla değil.

Sonuç

Özetle, zekat parası doğrudan sıtma hastalığı koruyucu malzeme almak için üçüncü kişiye verilmez. Bu tür harcamalar sadaka olarak yapılabilir. Zekat, Kur'an ve sünnetin belirttiği muhtaçlara doğrudan verilmelidir. Böylece hem ibadet hükmü yerine getirilmiş olur hem de ihtiyaç sahiplerine gerçek fayda sağlanır.