Şirketin İzni Olmadan Çöpe Atılacak Eşyayı Almak
Savol tafsilotlari
"Hocam selamünaleyküm. Yabancı bir şirkette çalışıyorum. Şirkette belirli bir süre sonra eskiyen bilgisayarlar ihtiyaç sahibi okullara veriliyordu. Geçen sene ise bu uygulama kaldırıldığından eskiyen bilgisayarların hurdaya ayrılıp hurda bedeli ile çok cüzi bir rakama şirketten çıkarılmasına karar verildi. Fakat cihazlar çalışır durumda olduğu için birkaç arkadaş bu cihazlardan yakınımızdaki ihtiyacı olanlar için hurda içerisinden aldık. Aksi takdirde çalışır durumdaki bu cihazlar hurda olarak atılıp gidecekti. Fakat şu anda bu cihazları yöneticimizin bilgisi dâhilinde olmadan çıkardığım için ihtiyaç sahibi birilerine vermenin uygun olup olmayacağı konusunda kararsız kaldım. Cihazları tekrar geri mi getirmeliyim yoksa ihtiyaç sahiplerine vermeli miyim? Hocam cevabınız için şimdiden Allah razı olsun."
Açıklama
Şirketin izni olmadan, çalışır durumda olan ancak hurdaya ayrılmış bilgisayarları almak ve ihtiyaç sahiplerine vermek, malın mülkiyeti ve izinsiz alınması açısından değerlendirilmesi gereken bir durumdur.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, başkasına ait olan bir malı sahibinin izni olmadan almak veya kullanmak caiz değildir. Bu durum hırsızlık veya izinsiz mal alma hükmüne girer. Mal sahibinin izni olmadan malı almak haramdır ve geri verilmesi gerekir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de mal ve mülkiyet hakkına dair önemli uyarılar vardır:
"Mallarınızı aranızda haksız yere yemeyin ve onları rüşvet yoluyla yetimler üzerinde haksız yere yemeyin." (Nisa, 4/29)
"Ey iman edenler! Mallarınızı aranızda batıl yollarla yemeyin, ancak karşılıklı rızaya dayanan ticaret olsun." (Nisa, 4/29)
Hz. Peygamber (s.a.v) de izinsiz mal almayı yasaklamıştır:
"Müminin malı müminin malına haramdır, izinsiz alınmaz." (Ebu Davud)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, çalıştığınız şirkette hurdaya ayrılan ancak çalışır durumda olan bilgisayarları izinsiz almak, mal sahibinin rızası olmadan malı almak anlamına gelir. Bu durum İslam hukukunda hırsızlık veya izinsiz mal alma hükmündedir. Mal sahibinin izni olmadan malı almak caiz değildir. Hurdaya ayrılan malın dahi mülkiyeti şirkete aittir ve bu malın el değiştirmesi şirketin onayı ile olur.
İhtiyaç sahiplerine yardım etmek güzel bir niyettir ve teşvik edilir. Ancak bu yardım, mal sahibinin izni ve rızası ile yapılmalıdır. Siz ve arkadaşlarınızın niyeti iyi olsa da, malı izinsiz almak İslam hukukuna uygun değildir. Bu nedenle, mümkünse cihazları şirketin yetkililerine bildirip durumu açıklayarak izin alınmalı veya cihazlar şirkete geri verilmelidir.
Günümüzde şirketler mal yönetimi konusunda kurallar koyabilir ve bu kurallara uymak gerekir. Hurdaya ayrılan malın şirketten izinsiz alınması hukuki ve dini açıdan sakıncalıdır. İhtiyaç sahiplerine yardım etmek için şirketten resmi izin almak en doğru yoldur.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde izinsiz mal almayı haram kabul eder. Bazı durumlarda malın tamamen terk edilmiş veya sahibinin rızasıyla verildiği durumlarda farklı değerlendirmeler olabilir ancak sizin durumunuzda böyle bir terk veya izin söz konusu değildir.
Sonuç
Çalışır durumda olan hurdaya ayrılmış bilgisayarları şirketin izni olmadan almak caiz değildir. En doğrusu, cihazları şirkete geri vermek veya şirketten izin alarak ihtiyaç sahiplerine vermektir. İslam'da mal sahibinin hakkına saygı esastır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
