Şirket Çalışanları Özel İşlerinde Şirketten Yararlanabilir Mi?
प्रश्न का विवरण
"Selamünaleyküm hocam Soracağım soruyu cevaplarsanız çok sevinirim, çünkü kafamı kemiren bu sorunumla; sürekli kafam meşgul oluyor ve daha fazla yanlışlıklar yapabiliyorum ne olur Allah rızası için cevaplayın Allah şimdiden razı olsun. Bu vesveseden kurtulursam çok rahatlayacağım inşallah. Üniversite mezunuyum özel bir şirkette çalışan bir gencim. Şöyle anlatayım ben çok Vesveseli biriyim daha önceleri bana abdest, güsül, namaz ile ilgili vesveseler geliyordu şimdi ise kul hakkı özzellikle çalıştığım şirkette acaba patronun hakkı mı bana geçti gibi sıkıntılarım var. En son bana müsalat olan bir vesvese var şudur. 1-Şirkettin telefonunu kendi özel işim için kullanılmasına sebep oldum (yani aynı şirkette çalışan abim benim özel bir işim için şirkettin telefonunu kullandı) 2-Yemeğe giderken şirketin arabasını kullandım. Bu iki sebepten dolayı aklımı sürekli kemiren meşgul eden bir sürü işimi geciktirmeme sebep olan vesveselere kapıldım. Şirketin arabasını ve telefonunu kullandığım için; 1-Bundan sonra kazandıklarımın hepsı haram mı oldu-olacak acaba.gibi bir vesvese geliyor ve bir türlü kurtulamıyorum. Bu sıkıntı dan kurtulursam çok rahatlayacağım inşallah Allah cümlemize yardımcı olsun..."
Açıklama
Değerli Müslüman, şirketin malını özel işlerde kullanmakla ilgili yaşadığınız vesveseler, birçok kişinin karşılaştığı bir durumdur ve İslam hukukunda bu konuda net hükümler bulunmaktadır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, bir kimse şirketin malını (telefon, araba vb.) özel işleri için kullanırsa, bu kullanımın şirkete ait olduğu ve izinsiz ise şirkete zarar verebileceği için şirkete karşı bir haksızlık (zulüm) oluşabilir. Ancak bu durum, kazancın tamamının haram olması anlamına gelmez. Eğer bu kullanım için şirketten izin alınmamışsa, şirkete zarar verilmiş olur ve bu zarar telafi edilmelidir. Kazancın haram olması için malın elde edilme şeklinin haram olması gerekir, sadece şirkete ait malın izinsiz kullanılması kazancın haram olmasına sebep olmaz.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de kul hakkı ile ilgili uyarılar vardır:
"Allah'a ve ahiret gününe iman eden kimse ya hayır söylesin ya da sussun." (Bakara, 2: 283)
"Ey iman edenler! Kendinizin ve ailenizin zararına olacak şekilde mallarınızı haksız yere yemeyin." (Nisa, 4: 29)
Hz. Peygamber (sav) de kul hakkının çok büyük günah olduğunu belirtmiştir:
"Kul hakkı Allah katında şirktir." (Tirmizi)
Detaylı Açıklama
Şirketin malını özel işleriniz için kullanmanız, eğer şirketten açık izin alınmamışsa, şirkete karşı bir haksızlık olabilir. Bu durumda yapılması gereken, şirkete zarar verilmişse bunu telafi etmek, yani kullandığınız telefon ve araba için şirkete maddi olarak ödeme yapmaktır. Bu, hakkı teslim etmek ve kul hakkından kurtulmak için gereklidir. Kazancınızın tamamının haram olduğunu düşünmek doğru değildir; çünkü kazancınız, emeğinizin karşılığıdır ve şirkete ait malın izinsiz kullanımı ayrı bir meseledir. Vesveseye kapılmamak için bu tür durumlarda şirkete durumu açıklamak ve telafi etmek en sağlıklı yoldur.
Vesvese, İslam'da nefse zarar veren bir durumdur ve Peygamberimiz (sav) "Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız" buyurmuştur. Bu nedenle, şirkete ait malı kullanırken izin almak ve zarar vermemek esastır. Eğer geçmişte izin alınmadan kullanıldıysa, şirkete durumu açıklayıp hakkını vermek kalbinizi rahatlatacaktır.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de benzer şekilde, kul hakkının çok önemli olduğu ve izinsiz mal kullanmanın şirkete zarar verebileceği belirtilir. Bazı alimler, zarar verilmemişse ve kullanım çok az ise, büyük bir günah sayılmayabileceğini söylerler ancak bu konuda dikkatli olmak ve hakkı gözetmek önemlidir.
Sonuç
Şirketin malını özel işleriniz için izinsiz kullandıysanız, şirkete zarar vermemek için bunu telafi edin. Kazancınızın tamamının haram olduğunu düşünmeyin. Vesveseden kurtulmak için hakkı teslim etmek ve Allah'a güvenmek en doğrusudur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
