Sigara satışı yapan kişinin kazancı ve bu kazançla yaptığı ibadetler hk.
Sorunun Detayı
"Hocam toptan şekilde marketlere ve tekel bakkallara sadece sigara satarak rızkını kazanmak caiz midir? Bu işi yapan birinin kazancı ne kadar helaldir? Başka bir geçim kaynağı olmadığı durumda nasıl bir yol izlemelidir? Bir de kazandığı bu parayla umre ve hac ibadetini yapması doğru mudur? Yaptığı umre ve hac ibadetleri kabul olur mu?"
Açıklama
Sigara satışı yapan kişinin kazancının İslam hukukundaki yeri ve bu kazançla yapılan ibadetlerin hükmü önemli bir meseledir. Bu konuda hem helal kazanç hem de ibadetlerin kabulü açısından değerlendirme yapılmalıdır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, sigara gibi sağlığa zararlı maddelerin satışından elde edilen kazanç, zararlı ve haram olan bir şeyin ticaretinden kaynaklandığı için caiz değildir. Bu nedenle, sigara satışı yapan kişinin kazancı helal sayılmaz. Böyle bir kazançla yapılan ibadetlerin kabulü ise tartışmalıdır; çünkü ibadetlerin kabulü, kazancın helal olmasına bağlıdır.
Deliller
Kur'an ve hadislerde sağlığa zarar veren şeylerden uzak durulması emredilmiştir:
“Ey iman edenler! Kendinizi ve ailenizi yakacak bir ateşten koruyun.” (Kur'an, Tahrim, 66:6)
Hz. Peygamber (s.a.v) de zarar vermekten ve zarara sebep olmaktan sakındırmıştır:
“Zarar vermek ve zarara karşılık vermek caiz değildir.” (Hadis, İbn Mace)
Bu kapsamda, sağlığa zarar veren ürünlerin ticaretinden elde edilen kazançta da zarar verme unsuru bulunduğu için helal kabul edilmez.
Detaylı Açıklama
Sigara, İslam alimleri tarafından sağlığa zarar verdiği kesinleşmiş bir madde olarak değerlendirilir. Bu nedenle, sigara satışı yapmak, zararlı bir malın ticaretini yapmak anlamına gelir. Hanefi mezhebine göre, zararlı ve haram olan bir şeyin satışından elde edilen kazanç helal değildir. Dolayısıyla, sigara toptancılığı yapan kişinin kazancı da helal olmaz. Bu durum, kişinin geçim kaynağı başka bir iş olmadığı için zor durumda olması halinde bile geçerlidir; çünkü İslam’da zararlı işlerden kaçınmak esastır ve zararlı işlerden elde edilen kazançla geçinmek caiz değildir.
Bu kişinin yapması gereken, başka bir helal iş aramak ve mümkünse geçici olarak maddi destek almak ya da meslek değiştirmeye çalışmaktır. İslam’da kolaylaştırma vardır ancak zarar verme ve haram işlerde ısrar etmek caiz değildir.
Kazancı haram olan bir kişinin, bu kazançla yaptığı umre ve hac ibadetlerinin kabulü ise ihtilaflıdır. Genel olarak, ibadetlerin kabulü için kazancın helal olması gerekir. Haram kazançla yapılan ibadetler, kabul olmaz veya sevap kazandırmaz. Bu nedenle, kişinin kazancını helal yollardan temin etmesi önemlidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde zararlı ve haram ürünlerin satışını caiz görmezler. Bazı çağdaş alimler, kişinin başka geçim kaynağı olmadığı durumlarda zararlı ürünlerin satışını geçici olarak tolere edebilir ancak bu görüşler sınırlıdır ve genel kabul görmemektedir.
Sonuç
Değerli Müslüman, sigara satışı yaparak elde edilen kazanç helal değildir ve bu kazançla yapılan ibadetlerin kabulü şüphelidir. Mümkünse başka helal bir iş bulunmalı, zararlı işlerden uzak durulmalıdır. İbadetlerin kabulü için helal kazançla geçinmek esastır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
