Şeyh veya türbelerden medet ummak şirk midir?
Fragedetails
"Hocam bazı isteklerimizden dolayı şeyhlerin yanına gidiyoruz bize muska yapıyorlar. Onların yanına gitmemiz ne kadar doğru ve onların verdiği muskaları üstümüzde taşımak şirk midir? Bir de türbeye gitsen kısmetin açılır, işin rast gider veya çocuğun olur diyorlar, bizim türbeleri bu şekilde ziyaret etmemiz günah mıdır? Şimdiden Allah razı olsun."
Açıklama
Şeyh veya türbelerden medet ummak, İslam'da Allah'a olan kulluk ve tevekkül esasları çerçevesinde değerlendirilmesi gereken bir konudur. Bu tür uygulamalar, niyet ve yapılan işin mahiyetine göre farklı hükümlere tabi olabilir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, Allah'tan başka bir varlığa ibadet etmek, O'na eş koşmak (şirk) kesinlikle haramdır. Ancak, salih kulların duasını Allah'tan yardım dilemek maksadıyla aracı kılmak (tevessül) caizdir. Şeyhlerin yanına gidip onların duasını istemek, onları Allah'ın yardımına vesile olarak görmek, niyet doğru olduğu sürece şirk değildir. Fakat şeyhlerin veya türbelerin kendilerine ait güçleri olduğuna inanmak, onlardan bağımsız olarak kısmet açma, muska yapma gibi uygulamalara itibar etmek ve bunları Allah'ın izni olmadan etkili kabul etmek şirk sayılır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de şirk kesinlikle yasaklanmıştır:
"Allah, kendisine ortak koşulmasını bağışlamaz; bundan başkasını dilediğine bağışlar." (Nisa, 4/48)
Hz. Peygamber (sav) de şöyle buyurmuştur:
"Şirk, Allah'a asla bağışlanmaz; ondan başka günahlar için dilediği kimseyi bağışlar." (Buhari, Tevhid, 9)
Ancak tevessül konusunda Peygamber Efendimiz'in duası ve salihlerin duasını istemek caizdir:
"İnsanlar, Allah'tan istediklerini alabilmek için salih kulların duasını isterler." (İbn Mace, Dua, 14)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, şeyhlerin yanına gidip onların duasını almak, onların ilminden ve Allah'a yakınlıklarından faydalanmak güzel bir sünnettir. Ancak bu, onların kendilerinde bağımsız bir güç olduğu anlamına gelmez. Muska gibi objelerin Allah'ın izni olmadan koruyucu veya kısmet açıcı güçleri olduğuna inanmak, İslam'ın tevhid anlayışıyla bağdaşmaz. Muska yapılması Hanefi mezhebinde genellikle caizdir; ancak içinde Allah'ın isimleri ve Kur'an ayetleri bulunmalı, sihir veya batıl inanç unsurları olmamalıdır.
Türbelerin ziyaret edilmesi ise, orada yatan salihlerin hatırlanması ve onlara saygı gösterilmesi açısından makbuldür. Ancak türbelerin kısmet açma, işlerin rast gitmesi veya çocuk sahibi olma gibi doğrudan manevi güçlere sahip olduğuna inanmak ve bu sebeple türbelere gitmek bid'at ve şirk riski taşır. Ziyaretin amacı dua etmek, Allah'tan yardım dilemek olmalıdır.
Diğer Görüşler
Şafii ve Malikî mezheplerinde de benzer şekilde tevessül caiz görülür, ancak muska ve türbe ziyaretleri konusunda ihtilaflar vardır. Hanbeli mezhebi ise muska ve türbe ziyaretlerine karşı daha temkinlidir. Diyanet İşleri Başkanlığı da muska yapılmasının ancak içinde Kur'an ayetleri varsa ve batıl unsurlar yoksa caiz olduğunu belirtir. Türbe ziyaretleri ise sadece dua ve hatırlama amacıyla yapılmalıdır.
Sonuç
Şeyhlerin duasını almak ve türbeleri ziyaret etmek, niyet Allah'a yakınlık ve yardım dilemek ise caizdir. Ancak muska veya türbelerin kendilerine ait bağımsız güçleri olduğuna inanmak ve onlara bu şekilde bağlanmak şirk olur. Her zaman tevhit esaslarına bağlı kalmak, Allah'tan başka hiçbir varlığa ibadet etmemek esastır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
