Sevgi evlerine yapılan yardımlar zekât yerine geçer mi?
جزئیات سؤال
"Hocam ben sevgi evlerindeki küçük yetim çocuklara yardım etmeye çalışıyorum. Size sorum ise, devlet bu çocuklara yardım etse de benim aldıklarım zekât yerine geçer mi? Aldığım şeyler direkt devletin tedarik etmediği şeyler değil. Mesela 2 yaşında gelişim geriliği olan bebek var, devlet biberon veriyor ama ısırdığı için başlıklar yırtılıyor ve daha fazla ihtiyaç oluyor. Ya da bayram geliyor devlet bayramlık veriyor ama bayrama yetişmiyor gönderdikleri, ben bayramlık alıyorum bunun gibi."
Açıklama
Sevgi evlerine yapılan yardımların zekât yerine geçip geçmediği, verilen yardımın mahiyetine ve zekâtın şartlarına uygunluğuna bağlıdır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, sevgi evlerindeki yetim ve ihtiyaç sahibi çocuklara yapılan yardım, eğer zekâtın şartlarına uygun olarak fakir ve muhtaç kimselere veriliyorsa, zekât yerine geçer. Ancak bu yardımın zekâtın farz olduğu miktarda ve usulde olması gerekir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de zekâtın kimlere verilmesi gerektiği açıkça belirtilmiştir:
"Zekât, ancak yoksullar, miskinler, zekât toplayanlar, kalpleri İslam'a ısındırılacaklar, köleler, borçlular, Allah yolunda olanlar ve yolda kalmışlar içindir." (Tevbe, 9/60)
"Sana nefsinle ilgili sorarlar. De ki: Onu güzelce infak etmek, yetimlere, yoksullara, yolda kalmışlara vermektir." (Bakara, 2/177)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, sevgi evlerinde kalan yetim çocuklara yapılan yardımlar zekâtın temel hedeflerinden biridir. Zekât, ihtiyaç sahiplerinin temel ihtiyaçlarını karşılamak için farz kılınmıştır. Devletin verdiği yardımlar bazı ihtiyaçları karşılasa da, eksik kalan veya özel ihtiyaçlar için yapılan yardımlar da zekât hükmünde olabilir. Örneğin, 2 yaşındaki gelişim geriliği olan bir çocuğun biberon başlıklarının yırtılması gibi özel ihtiyaçlar, devletin standart yardımlarının dışında kalıyorsa, bu ihtiyaçların karşılanması zekât olarak değerlendirilebilir.
Ancak burada dikkat edilmesi gereken, zekâtın miktar ve şartlarına uygun olmasıdır. Zekât, nisap miktarına ulaşan maldan verilir ve ihtiyaç sahiplerine doğrudan veya güvenilir aracılar vasıtasıyla ulaştırılır. Sevgi evlerine yapılan yardımların zekât olarak kabul edilmesi için, bu yardımların ihtiyaç sahiplerine ulaştığından ve zekâtın şartlarına uygun olduğundan emin olunmalıdır.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de benzer şekilde, zekâtın ihtiyaç sahiplerine verilmesi esas alınır. Şafii ve Malik mezheplerinde de sevgi evleri gibi kurumlara yapılan yardımlar, ihtiyaç sahiplerine ulaşıyorsa zekât yerine geçebilir. Ancak Hanbeli mezhebinde, zekâtın doğrudan ihtiyaç sahiplerine verilmesi daha çok vurgulanır.
Sonuç
Sevgi evlerindeki çocukların ihtiyaçları için yapılan yardımlar, zekâtın şartlarına uygun ve ihtiyaç sahiplerine doğrudan ulaşıyorsa zekât yerine geçer. Bu nedenle, yardımlarınızı zekât niyetiyle ve şartlarına dikkat ederek yapmanız tavsiye edilir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
