Şer’i miras paylaşımı yapılamayan hisseli tarlalardan elde edilen pay helal midir?
প্রশ্নের বিবরণ
"Hocam, eşimin dedesinin babasından aktarım yoluyla kendisine intikal eden, çok sayıda hisseli tarla bulunmaktadır. Eşimin babası, dedesinden önce vefat ettiği için bu gayrimenkuller devlet tarafından doğrudan 70’i aşkın yasal varise otomatik olarak paylaştırılmıştır.
Bu hisseli gayrimenkullerden zaman zaman elektrik direği veya boru hattı geçmesi gibi sebeplerle eşime küçük meblağlarda ödemeler yapılmaktadır. Ayrıca ileride, bir varisin izale-i şüyu (ortaklığın giderilmesi) davası açması durumunda, satıştan da eşime bir miktar gelir düşmesi muhtemeldir.
Şer’î miras paylaşımı yapılmamış bu tür mülklerden elde edilen gelirin tamamının tasadduk edilmesi mi gerekir? Zira İslam hukukuna göre kız ve erkek çocuklar arasında miras farklı paylarda dağıtılır. Mevcut durumda 70’in üzerinde hissedarın bu paylaşım şekline rıza göstermesi mümkün görünmemektedir.
Amacımız, çocuklarımıza haram olma ihtimali bulunan bir miras bırakmamak. Bu durumda nasıl bir yol izlememiz gerekir?"
Açıklama
Şer’i miras paylaşımı yapılmamış hisseli tarlalardan elde edilen gelirlerin hükmü, İslam hukukunda önemli bir konudur. Bu tür hisseli mülklerde mirasçılar arasında paylaştırma yapılmadığında, elde edilen gelirlerin helal olup olmadığı sorulmaktadır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, mirasçılar arasında şer’i miras paylaşımı yapılmadan hisseli mülklerden elde edilen gelirler, mülkün ortakları olan mirasçılara ait olduğundan helaldir. Ancak mirasçılar arasında paylaştırma yapılmadığı sürece, bu gelirlerin tamamının tasadduk edilmesi zorunlu değildir. Çünkü bu gelirler, mülkün ortaklarına ait hisselerdir ve helal kazanç sayılır.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de miras paylaşımı ile ilgili ayetler, mirasın adaletle ve belirlenen paylara göre dağıtılmasını emretmektedir:
“Allah size, çocuklarınız hakkında miras olarak erkek için iki dişinin payını, eğer kızlar birden fazla ise onlar için üçte ikisini, eğer bir kız ise onda birini, ana ve babaya da her biri için altıda birini, eğer çocuklar varsa, ana ve babaya altıda birini...” (Nisa Suresi, 4:11)
Bu ayet, mirasın belirli paylara göre dağıtılmasını emreder ancak mirasçılar arasında fiilen paylaşım yapılmadığı durumlarda, hisseli mülklerden elde edilen gelirlerin ortaklara ait olduğu kabul edilir.
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman kardeşim, şer’i miras paylaşımı yapılmadan hisseli tarlalardan elde edilen gelirler, mülkün ortakları olan mirasçılara aittir. Bu nedenle, eşinize intikal eden hisseden elde edilen elektrik direği veya boru hattı gibi sebeplerle yapılan ödemeler helal kazançtır. İleride izale-i şüyu davası açılması durumunda satıştan elde edilecek gelir de ortakların hakkıdır.
Ancak, mirasın şer’i usullere göre paylaşılması önemlidir. İslam hukukunda mirasçılar arasında adaletli ve Kur'an hükümlerine uygun bir paylaşım yapılması esastır. Fakat 70’in üzerinde hissedarın bulunması ve paylaşımda anlaşamaması durumunda, bu gelirlerin tamamını tasadduk etmek zorunlu değildir. Çünkü bu gelirler, mirasçılara ait hisselerdir ve haram değildir.
Pratik olarak yapılabilecekler:
- Mümkünse, mirasçılar arasında sulh yoluyla şer’i miras paylaşımı yapılmaya çalışılmalıdır.
- Paylaşım mümkün değilse, hisseli mülklerden elde edilen gelirler ortakların hakkı olarak kabul edilip, helal şekilde kullanılabilir.
- Gelecekte izale-i şüyu davası açıldığında, satıştan elde edilen paylar da helal kazanç sayılır.
- Çocuklarınıza helal miras bırakmak için, miras paylaşımı konusunda uzman bir hukukçu ve ilahiyatçıdan destek almanız faydalı olacaktır.
Diğer Görüşler
Diğer mezheplerde de genel olarak mirasın şer’i usullere göre paylaşılması esastır. Ancak hisseli mülklerden elde edilen gelirlerin ortakların hakkı olduğu ve helal kabul edildiği görüşü yaygındır. Bazı alimler, paylaşım yapılmadan elde edilen gelirlerin tasadduk edilmesini tavsiye etmekle birlikte, bu zorunlu değildir.
Sonuç
Şer’i miras paylaşımı yapılmamış hisseli tarlalardan elde edilen gelirler, mirasçıların hakkı olup helaldir. Mümkünse şer’i usullere göre paylaşım yapılmalı, yapılamıyorsa gelirler helal kabul edilerek kullanılabilir. Çocuklarınıza helal miras bırakmak için paylaşım konusunda uzman desteği almanız önemlidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
