Şartlar Kötü Olursa Torpille İş Yapılır mı?
Sorunun Detayı
"Selamün aleyküm Nureddin Hocam; Rabbim sıhhat afiyet versin inşallah.
a) 28 Şubat günlerinde İmam Hatip Lisesi’nden mezun olup katsayı sebebiyle ülkesi dışında üniversite okumuş,
b) Bitirip döndüğünde ülkesinde bu sefer de KPSS duvarına toslamış,
c) Orta ve lise yıllarında iyi atılamayan bir temel ve artık psikolojik bir problem haline gelen matematik dersini bir türlü aşamamış,
d) Öğretmen atamalarında da kimi zaman soruların ele geçirilmesi sebebiyle(2010 yılındaki soruların çalınması olayı) puanların yüksekte kalması ve bir türlü göreve başlayamayan öğretmen adayı bir genç-yetişkin.
e) Öğretmenliği zorlamayalım, başka bir memuriyete başvuralım düşüncesiyle o alana yöneldiğinde, velisinin onu hem yıl hem de ay anlamında nüfusa büyük yazdırması sebebiyle o memuriyete müracaat dahi edememesi
f) Özel sektörde neredeyse karın tokluğuna çalışma zorunda kalması
g) Yaşı otuzu geçmiş, hiçbir şekilde hayatını düzene koyamamış (evlilik vs…)toplumsal baskılardan bunalmış, artık itikadi anlamda bile sıkıntılar yaşama endişesi yaşayan bir genç-yetişkin için merak ettiğim iki soru:
1- Kamu veya özel sektörde bir kuruma yapılacak atamalarda bütün bu yukarıdaki durumlar, torpiller, devletteki atamalarda vs. yapılan haksızlıklar, sistemin bir şekilde size yaptığı adaletsizlikler dikkate alınacak olsa bir kuruma yerleşebilmeniz için aracılardan destek, referans alabilir,(zaten işler böyle yürüyor düşüncesiyle) bunun karşılığında o kişilere herhangi bir menfaat temin edebilir misiniz?
2- Bu durumdaki kişi, aracılara menfaat sağlama anlamında ‘Eğer bir vebali varsa bunları ben üstleniyorum, bana maddi-manevi yardımcı olmalısınız.’ dese böyle bir durumda bu kişiye ‘vebali, günahı varsa senin boynuna’ deyip destekte bulunulmalı mı, değilse ne yapılmalıdır? Bu konularda bir yönlendirmede bulunursanız çok sevineceğim hocam. Allah yardımcınız olsun. Hakkınızı helal ediniz."
Açıklama
Değerli Müslüman, günümüzde iş bulma süreçlerinde yaşanan zorluklar, adaletsizlikler ve torpil gibi uygulamalar, birçok kişinin karşılaştığı ciddi sorunlardır. Bu tür durumlarda İslam hukukunun yaklaşımı önemlidir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, haksızlıkla, yolsuzlukla veya başkalarının hakkını çiğneyerek iş bulmak, yani torpil yapmak ve karşılığında menfaat sağlamak caiz değildir. Bu tür davranışlar, hakkaniyete ve adalete aykırıdır. Ancak zor durumda olan kişinin, meşru yollarla yardım istemesi ve gayret göstermesi teşvik edilir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de adalet ve hakkaniyetle ilgili birçok ayet bulunmaktadır. Bunlardan biri şöyledir:
"Allah, adaleti, ihsanı ve akrabaya yardım etmeyi emreder; kötülüğü, fenalığı ve azgınlığı da yasaklar." (Kur'an, Nahl Suresi, 16:90)
Hz. Peygamber (s.a.v) de şöyle buyurmuştur:
"Kolaylaştırınız, zorlaştırmayınız; müjdeleyiniz, nefret ettirmeyiniz." (Buhari, Rikak, 1)
Bu hadis, zor durumdaki kişilere kolaylık sağlama ve haksız yollara tevessül etmeme prensibini vurgular.
Detaylı Açıklama
İş bulma sürecinde yaşanan zorluklar, özellikle kamu ve özel sektördeki atamalarda torpil ve haksızlıklar, toplumda yaygın bir şikayettir. Ancak İslam, bu tür haksız yollarla iş edinmeyi yasaklamıştır. Çünkü bu, başkalarının hakkını gasp etmek ve adaleti zedelemektir. Bu durum, hem kişisel hem de toplumsal zararlar doğurur.
Bu tür durumlarda yapılması gereken, sabırla ve dua ile meşru yolları denemek, kendini geliştirmek ve Allah'a tevekkül etmektir. Ayrıca, çevreden meşru yardım istemek mümkündür; ancak bu yardım, haksızlık veya rüşvet içermemelidir. Aracılardan menfaat sağlamak veya onlara haksız kazanç temin etmek, İslam açısından caiz değildir ve günah teşkil eder.
Bir kişinin "Eğer bir vebali varsa ben üstleniyorum" diyerek haksız bir yola tevessül etmesi, bu vebali ortadan kaldırmaz; aksine günahı artırır. Bu nedenle, böyle bir durumda destek vermek doğru değildir. Toplumsal adaletin korunması için, herkesin hakkına riayet etmesi gerekir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de genel olarak haksız yollara tevessül etmeyi caiz görmezler. Ancak bazı alimler, kişinin zor durumda kalması halinde meşru çabalarını artırmasını ve helal yollardan yardım istemesini tavsiye ederler. Fakat bu, haksızlık ve rüşvetle iş bulmayı kapsamaz.
Sonuç
Özetle, torpil yapmak ve karşılığında menfaat sağlamak İslam'a göre caiz değildir. Zor durumda olan kişi, sabırla ve meşru yollarla iş aramalı, haksız yollara tevessül etmemelidir. Çevreden yardım istemek helal olduğu sürece mümkündür; ancak haksızlık ve günah içeren desteklerden kaçınılmalıdır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
