Sarhoş Birinin Verdiği Bahşiş Alınabilir mi?
Vraagdetails
"Ben otopark görevlisiyim. Çeşit çeşit insanlar arabalarını park ediyor ve bahşiş veriyorlar; ayyaşı da hocası da kadını da genci de... Ayyaş, kumarbaz vb. Kişilerin verdiği bahşişler helal mi, bu bahşişleri almalı mıyım?"
Açıklama
Bahşiş, yapılan hizmet karşılığında gönüllü olarak verilen bir ikramiyedir. Sarhoş veya kötü alışkanlıkları olan kişilerin verdiği bahşişlerin hükmü, İslam fıkhında önemli bir meseledir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, sarhoş veya kumarbaz gibi haram işlerle meşgul olan kişilerin verdiği bahşişler, eğer bu paralar haram yollardan elde edilmişse, o bahşişleri almak caiz değildir. Ancak kişinin verdiği para helal ise, bahşiş almakta bir sakınca yoktur.
Deliller
Kur'an'da haram kazançla ilgili uyarılar bulunmaktadır:
"Ey iman edenler! Haram olan şeylerden elde edilen mallardan yiyip yemeyin." (Bakara, 2/168)
Ve Peygamber Efendimiz (s.a.v) şöyle buyurmuştur:
"Her sarhoşun verdiği sadaka kabul olmaz." (Tirmizi, Zekat, 20)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, sarhoş veya kumarbaz gibi haram işlerle uğraşan kimselerin mallarının helal olup olmadığını anlamak önemlidir. Eğer bu kişiler, helal kazançlarından bahşiş veriyorlarsa, bu bahşişleri almak caizdir. Ancak, eğer para haram yollardan kazanılmışsa, bu tür bahşişleri almak uygun değildir. Çünkü haram maldan helal bir kazanç sağlanamaz.
Günümüzde otopark görevlisi gibi hizmet veren kişilerin, aldıkları bahşişlerin helal olması için, müşterinin durumunu bilmek mümkün olmayabilir. Bu durumda, kişinin niyeti ve genel hali göz önünde bulundurulabilir. Eğer kişi sarhoşsa ve bilinçsizce bahşiş veriyorsa, bu parayı almak doğru olmaz. Ancak kişi bilinçliyse ve helal kazancından veriyorsa, almakta sakınca yoktur.
İslam dini, kolaylaştırmayı emreder ve zorlaştırmayı yasaklar. Bu nedenle, hizmet veren kişi, helal kazanç sınırları içinde kalmaya dikkat etmeli, ancak müşterinin durumunu da göz önünde bulundurmalıdır.
Diğer Görüşler
Şafii mezhebine göre, sarhoşun verdiği sadaka veya bahşiş kabul olmaz. Malikî mezhebinde ise, kişinin niyeti ve malın kaynağına bakılır. Hanbeli mezhebinde ise, haram maldan alınan bahşişler caiz değildir. Genel olarak mezhepler, haram kazançtan bahşiş alınmaması konusunda ittifak halindedir.
Sonuç
Özetle, sarhoş veya haram yollardan para kazanan kişilerin verdiği bahşişler helal değildir ve alınmamalıdır. Ancak helal kazançtan verilen bahşişler alınabilir. Hizmet veren kişi, bu konuda hassas davranmalı ve helal kazanca önem vermelidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.