Sahibini bilmediğim bir arabayı istemeden çizdim, ne yapmalıyım?
سوال کی تفصیلات
"Seyahat sırasında arabadan inerken kapıyı sanırım yan arabaya çarpmışım. İnerken fark etmedim yani çarpma sesi falan duymadım ama sürgülü kapının bittiği yerde kapının yan arabaya dayandığını ve oranın çizik olduğunu gördüm. Sahibini o an arayamadım, ailemle birlikteydim ve acelem vardı. Şu an ne yapmam gerekiyor? O kişi adına sadaka versem olur mu? Eğer olursa ne kadar vermeliyim?"
Açıklama
Bir başkasının malına zarar vermek, İslam hukukunda önemli bir meseledir ve zarar görenin hakkının gözetilmesi gerekir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, başkasının malına zarar veren kişi, zararı tazmin etmekle yükümlüdür. Eğer zarar gören bulunamıyorsa, zararın karşılığı miktarda sadaka vermek uygun olur.
Deliller
Kur'an'da mal ve mülkiyetin korunması emredilmiştir:
"Müminler ancak birbirlerinin kardeşleridir. Öyleyse kardeşlerinizin arasını düzeltin ve Allah'tan korkun ki size merhamet edilsin." (Hucurat, 49/10)
Hadis-i şerifte de zarar vermekten sakınmak öğütlenmiştir:
"Müslüman, elinden ve dilinden diğer Müslümanların selamette olduğu kimsedir." (Buhari, Edeb 27)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, istemeden bir başkasının arabasına zarar vermen durumunda öncelikle zarar gören kişiyi bulup durumu bildirmek ve zararı karşılamak gerekir. Ancak senin durumunda, o an sahibini bulamadığın için hemen tazminat yapamamışsın. Böyle durumlarda, zararın miktarını tahmini olarak belirleyip, o miktarda sadaka vermek uygun olur. Sadaka verirken zarar görenin hakkını gözetmek önemlidir. Zararı tam olarak karşılamak için, aracın tamir masrafını öğrenmeye çalışabilir veya ortalama piyasa değerine göre bir miktar belirleyebilirsin.
Sadaka verirken, "Allah rızası için" niyetiyle vermen, zararın manevi ve maddi yükünü hafifletir. Ayrıca, zararın sahibini bulduğunda durumu açıklayıp, gerekirse fazlasını da tazmin edebilirsin.
Diğer Görüşler
Şafii mezhebine göre de benzer şekilde zarar tazmini esastır. Mal sahibinin bulunamaması halinde ise zararın karşılığı sadaka verilir. Malikilerde ise zarar tazmininde daha hassas davranılır ve mümkünse zarar görenin bulunması için gayret gösterilmesi tavsiye edilir.
Sonuç
Öncelikle zararın sahibini bulmaya çalış, bulamazsan tahmini zararı sadaka olarak ver. Bu, hem hakkı gözetmek hem de sorumluluğunu yerine getirmek açısından önemlidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
