Sahibinden Habersiz Fotokopi Çekmek
Detail Pertanyaan
"Bir kurumda hem çalışıyorum hem de; aynı birimde kurs görüyorum ve kursu sınavları da var; iyi not tutan bir arkadaştan not istedik ve de aldık; kurumda fotokopi makinesi vardı ama özel işler için kullanılması yasaktı. 3 arkadaş öğle arası gizlice fotokopi çektirmeye karar verdiler. Ben bana da çektirin dedim; bu arada içim hiç rahat değildi, bu yüzden o 3 arkadaş not çektirmeye giderlerken başka bir yerde çektirme imkânımız yok mu falan dedim onlarda yok dedi ben de fazla üstelemedim; aslında bu yapılanın kul hakkı hatta hırsızlığa girebileceğini içimden geçiriyor ve rahatsız oluyordum. Arkadaşlar ben dâhil başka arkadaşlara da yaklaşık 1200 sayfa fotokopi çektirdiler. Şimdi içim çok rahatsız acaba yapılan bu eylemde benim de sorumluluğum var mı? Bu yapılan iş hırsızlığa girer mi? Ne yapmalıyım?"
Açıklama
Bir kurumun fotokopi makinesini sahibinden habersiz ve yasak olmasına rağmen kullanmak, izinsiz mal kullanımı ve kul hakkı meselesidir. Bu durum İslam hukukunda önemli bir sorumluluk ve günah konusudur.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, izinsiz olarak başkasının malını kullanmak, özellikle kurumun malı ise, hırsızlık veya kul hakkı ihlali kapsamına girer. Bu durumda sorumluluk, fiili gerçekleştirenlerin yanı sıra, bilerek ve onaylayarak iştirak edenlere de düşer.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de mal hakkı ve hırsızlıkla ilgili açık uyarılar vardır:
“Allah, ancak mü’minlerin mallarını aralarında haksız yere yemelerini haram kıldı.” (Nisa, 4/29)
“Hırsızlık yapan erkek ve kadının elini kesin.” (Maide, 5/38)
Hadislerde de kul hakkının çok ciddi bir günah olduğu vurgulanmıştır:
“Kul hakkı Allah katında büyük bir günahtır.” (Buhari, Edeb 69)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, kurumun fotokopi makinesini özel işler için kullanmak yasaksa ve bu yasağa rağmen izinsiz fotokopi çekmek, kurumun malını izinsiz kullanmak anlamına gelir. Bu, kul hakkına girer ve İslam’da kesinlikle yasaktır. Senin içinin rahat olmaması, vicdanının bu konuda hassas olduğunu gösterir ki bu çok önemlidir.
Üç arkadaşın bu işi yapması ve senin de onlara izin vermen, hatta talepte bulunman, sorumluluğunu artırır. Çünkü iştirak etmek, fiili onaylamak ve desteklemek de sorumluluk getirir. Ancak senin içten rahatsız olman ve başka çözüm araman, günahı hafifletir ama sorumluluğu tamamen ortadan kaldırmaz.
Bu durumda yapılması gereken, öncelikle kurum yetkililerine durumu bildirmek ve bu izinsiz kullanımdan dolayı özür dilemek, mümkünse zararı tazmin etmektir. Kul hakkı ancak sahibine helallik alınarak veya tazmin edilerek giderilir. Ayrıca, bu tür davranışlardan uzak durmak ve arkadaşları da bu konuda uyarmak gerekir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler de benzer şekilde izinsiz mal kullanımı ve kul hakkını haram kabul eder. Bazı görüşlerde, zarar tazmin edilmeden günahın affedilmediği vurgulanır. Bu nedenle tazminat ve helallik almak önemlidir.
Sonuç
Özetle, izinsiz fotokopi çekmek kul hakkına girer ve sorumluluk doğurur. İçinizin rahat olmaması doğru bir vicdan göstergesidir. Yapmanız gereken, durumu yetkililere bildirmek, zararı tazmin etmek ve benzer davranışlardan kaçınmaktır.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
