‘Sabır üçtür; musibete, taate ve günah işlememeye…’ hadisi sahih midir?
Faahfaahinta Su'aasha
"Rasulullah sallallahu aleyhi ve sellem şöyle buyurdu: “Sabır, üçtür: Musibete, tâata ve günah işlememeye sabır. Musibete sabredene, Allah Teâlâ üç yüz derece ikram eder. Her derece arası yerden göğe kadar mesafedir. Taate sabredene altı yüz derece ihsan eder. Her derece arası, yerin dibinden Arş’a kadardır. Günah işlememeye sabredene dokuz yüz derece verir. Her derece arası yerin dibinden Arş’ın üstüne kadardır.” (Yusuf en-Nebhanî, el-Fethu'l-Kebir fî Dammi'z-Ziyâdâti ile'l-Câmii's-Sağîr, 2, 190; İbn Ebi Dünya, es-Sabr ve's-Sevâbu , Kafi, c. 2., Kitabu"1-îman ve 1-Kufr, İsmail Hakkı Bursevi, Ruhu’l-Beyan, II, 11,İbnü’l-Mulakkin, et-Tavdih, XXVIII)
Hocam bu hadis-i şerif sahih midir?"
Açıklama
Bu hadis, sabrın üç çeşidini ve her birine karşılık Allah'ın vereceği mükafatları anlatmaktadır. Ancak, hadis metni ve senedi açısından değerlendirilmesi gerekir.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, bu hadisin sahihliği konusunda güvenilir sahih hadis kitaplarında yer almaması ve senedinin zayıf olması nedeniyle kesin olarak sahih kabul edilmez. Ancak, manası itibarıyla sabrın önemini vurgulaması bakımından değerlidir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de sabır konusu birçok ayette övülmüştür:
"Sabredenleri müjdele." (Bakara, 2/155-157)
"Sabır ve namazla Allah'tan yardım dileyin." (Bakara, 2/45)
Hadis literatüründe ise sahih hadislerde sabrın faziletine dair birçok rivayet vardır, ancak bu özel metin güvenilir sahih hadis kaynaklarında bulunmamaktadır.
Detaylı Açıklama
Sabır, İslam'da temel erdemlerden biridir ve musibetlere, ibadetlere devam etmeye ve günahlardan sakınmaya karşı sabır göstermek önemlidir. Bu üç tür sabır, müminin hayatında farklı alanlarda kendini gösterir. Musibete sabretmek, karşılaşılan zorluklarda Allah'a tevekkül etmeyi; taate sabretmek, ibadet ve hayırlı işlerde devamlılığı; günah işlememeye sabretmek ise nefsin kötü arzularına karşı direnç göstermeyi ifade eder. Bu açıdan hadis, sabrın kapsamını güzel bir şekilde özetlemektedir. Ancak, hadislerin doğruluğu konusunda titiz davranmak gerekir. Bu tür rivayetler bazen zayıf veya mevzu (uydurma) hadisler arasında yer alabilir, bu nedenle alimler tarafından dikkatle incelenmelidir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler ve hadis alimleri de bu hadisin sahihliği konusunda ihtilaflıdır. Bazı hadis kaynaklarında bu metin zayıf veya isnadı zayıf olarak değerlendirilmiştir. Bu nedenle, özellikle Hanbeli ve Şafii alimleri de bu hadisi sahih olarak kabul etmemiştir. Ancak, sabrın üç çeşidi şeklinde genel bir anlayış İslam fıkhında ve tasavvuf literatüründe yer alır.
Sonuç
Değerli Müslüman, bu hadis sahih değildir ancak sabrın üç çeşidi şeklindeki anlayış İslam ahlakında önemli bir yer tutar. Sabır konusunda Kur'an ve sahih hadislerden hareketle amel etmek en doğrusudur.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
