Regl dönemlerinde Kur’an okuma ve oruç borçları hakkında ne yapmalı?
Detail Pertanyaan
"Hocam size iki sorum olacak. İlk olarak, dini değerler eğitimi öğretmeniyim ve özel dersler veriyorum. Öğrencilerim her yaş grubundan, bazen hem benim hem de öğrencilerimin regl dönemimize denk geliyor. Bu durumda, ben öğrencime Kur'an’dan sure okutabilir miyim ya da öğrencim okuyabilir mi? Sorum, öğretmen ya da öğrenci olmanın bu özel durumu değiştirip değiştirmediği.
Bir de Ramazan orucundan borcum var. Hamilelik ve mide sorunları nedeniyle son üç dört yıldır tutuyorum ancak bu borçlarımı ben fidye olarak verebilir miyim? Çünkü Ramazan oruçlarımı zorlanarak tutabiliyorum. Bu durumda dinimizde buna izin var mı? Çünkü bu kadar oruç borcumu tutabileceğimi düşünmüyorum.
Şimdiden çok teşekkür ederim."
Açıklama
Regl (hayız) döneminde kadınların Kur'an okuma ve oruç ibadetleriyle ilgili hükümlerin detayları ve oruç borçlarının fidye ile ödenip ödenemeyeceği konuları İslam fıkhında önemli yer tutar.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre regl döneminde kadınların Kur'an-ı Kerim'i dokunarak veya yüksek sesle okumaları mekruh (hoş olmayan) kabul edilir, ancak kalpten okumaları serbesttir. Öğrenci veya öğretmen olmanın bu hükme etkisi yoktur. Oruç borçlarının ise mümkünse kaza edilmesi gerekir; ancak sağlık ve güçsüzlük sebebiyle oruç tutamayanlar fidye verebilirler.
Deliller
Kur'an okumayla ilgili doğrudan bir ayet olmamakla birlikte, Peygamber Efendimiz'in hadisleri ve alimlerin icmaları bu konuda rehberdir.
“Kadınların hayız ve nifas halinde namaz kılmaları ve oruç tutmaları vacip değildir.” (Buhari, Hayz, 1)
“Hayızlı kadın Kur'an'a dokunmasın.” (Hanefi mezhebi kaynakları)
Oruç borcu ve fidye ile ilgili olarak:
“Kim hasta olur veya yolculukta bulunursa, tutamadığı günler sayısınca diğer günlerde oruç tutar. Allah size kolaylık diler, zorluk dilemez.” (Bakara, 2:185)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, regl döneminde kadınların Kur'an-ı Kerim'i yüksek sesle veya dokunarak okuması Hanefi mezhebine göre uygun görülmez. Ancak kalpten, yani sessizce okumalarında bir sakınca yoktur. Bu durum öğretmen veya öğrenci olma durumunu değiştirmez. Özel derslerde öğrencinize Kur'an okutmanız mümkündür; ancak regl dönemindeki öğrencinizin Kur'an'ı yüksek sesle veya dokunarak okuması Hanefi fıkhına göre tavsiye edilmez. Bu durumda öğrencinizin kalpten okumasını teşvik etmek uygun olur.
Oruç borçlarınız konusunda ise, Hanefi mezhebi hasta olan veya oruç tutmakta zorlanan kimselerin oruçlarını kaza etmelerini, eğer kaza edemeyecek kadar güçsüzlerse fidye vermelerini uygun görür. Fidye, her tutamadığınız gün için bir fakirin bir günlük yemeğini vermek şeklindedir. Hamilelik ve mide sorunları gibi sağlık problemleri oruç tutmayı zorlaştırıyorsa, bu durumda oruç borçlarınızı fidye ile ödeyebilirsiniz. Ancak sağlık durumunuz iyileştiğinde mümkünse oruçlarınızı kaza etmeniz daha sevaptır.
Bu konularda Diyanet İşleri Başkanlığı da benzer görüşleri benimsemekte, kolaylık ve rahatsızlık durumunda fidye yolunu tavsiye etmektedir.
Diğer Görüşler
Şafii ve Hanbeli mezheplerinde regl döneminde Kur'an'a dokunmak kesinlikle haram kabul edilirken, Maliki mezhebinde ise Kur'an okumak tamamen yasaktır. Oruç borçlarının fidye ile ödenmesi konusunda mezhepler arasında genel bir ittifak vardır ancak fidyenin miktarı ve şekli farklılık gösterebilir.
Sonuç
Regl döneminde Kur'an'ı kalpten okumak serbesttir; yüksek sesle veya dokunarak okumamak Hanefi mezhebine göre daha uygundur. Oruç borçlarınızı sağlık sorunlarınız nedeniyle kaza edemiyorsanız, fidye vermeniz caizdir. Sağlığınız elverdiğinde kaza oruçlarını tutmanız tavsiye edilir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
