Râd/Gök Gürültüsüyle İlgili Hadisi Nasıl Anlayacağız?
Maelezo ya Swali
"Hocam benim şu hadisler hakkında aklımda soru işaretleri var; 1.İbn Abbas’tan gelen bir rivayete göre, Yahudilerin sorusu üzerine Hz.Peygamber (a.s.m) şöyle buyurdu: “Râd (gök gürültüsü), buluta müvekkel, meleklerden bir melektir (yani mevcut fiziksel gök gürültüsünün işlemesini, bulutla olan ilişkisinin tanzimini üstlenmiş meleklerden -müvekkel-bir melektir. İsmini ondan alarak R’ad/gök gürültüsü olarak anılıyor). Beraberinde/Elinde ateşten kırbaçlar vardır ki, onlarla bulutları -Allah’ın dilediği yere- yürütür. Duyduğumuz ses (gök gürültüsü) ise, adı geçen meleğin bulutları emredilen yerlere yürütürken onları sıkıştırmasından (süratle sevk etmesinden) ileri gelmektedir.” (Müsned, 5/385-Şamile-; Tirmizî, Tefsiru Sureti’r-Rad -hadis hasen, gariptir-). Hocam bu hadisi nasıl anlamamız gerekir? Burada peygamberimizin acaba teşbih mi yaptı diyorum fakat peygamberimiz şaka yaparken bile gerçekleri söyleyen bir insan ve teşbih yaparken bu şunun gibidir gibi bir şeyle başlaması gerek gibi diyorum kendi kendime. Peygamberimiz teşbihi nasıl kullanırdı? Şu an bilimsel olarak nasıl gerçekleştirildiği arasında bağlantı kurmaya çalıştım ama bilgi birikimim yeterli değil sanırım."
Açıklama
Gök gürültüsü (Râd) ile ilgili hadis, Peygamber Efendimiz'in (s.a.v) doğa olaylarını meleklerin görevleriyle ilişkilendirdiği bir anlatımdır. Bu hadis, gök gürültüsünün manevi ve fiziksel yönlerini anlamaya yönelik bir açıklamadır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, bu hadis doğa olaylarının Allah'ın takdiri ve meleklerin emirleriyle gerçekleştiğini bildirir. Hadiste geçen "Râd" melek, gök gürültüsünün manevi sebebini ifade eder. Bu, Allah'ın kudreti ve meleklerin görev dağılımı çerçevesinde değerlendirilir.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de doğa olaylarının Allah'ın emriyle gerçekleştiği vurgulanır:
"O, göklerin ve yerin Rabbi, onların arasında olanların Rabbi'dir. Eğer dileseydi onları yok eder, sonra da yenilerini yaratırdı." (Furkan, 25/2)
Hadis-i şerifte ise meleklerin doğa olaylarındaki görevlerine işaret edilir:
"Râd (gök gürültüsü), buluta müvekkel, meleklerden bir melektir... Elinde ateşten kırbaçlar vardır ki, onlarla bulutları Allah'ın dilediği yere yürütür." (Tirmizî, Tefsiru Sureti’r-Rad)
Detaylı Açıklama
Değerli Müslüman, Peygamber Efendimiz (s.a.v) doğa olaylarını açıklarken, onların Allah'ın kudreti ve meleklerin görevleriyle gerçekleştiğini öğretmiştir. Burada "Râd" kelimesi, gök gürültüsünü çıkaran meleği ifade eder. Bu, doğa olaylarının sadece fiziksel sebeplerle değil, aynı zamanda manevi sebeplerle de gerçekleştiğini gösterir. Peygamberimiz teşbih yaparken genellikle "şunun gibidir" ifadesini kullanırdı; ancak bazen gerçekliği vurgulamak için doğrudan anlatım da yapmıştır. Bu hadis, doğa olaylarının ardında Allah'ın yaratması ve meleklerin emirleri olduğunu anlamamız için bir vesiledir.
Bilimsel olarak gök gürültüsü, bulutlardaki elektrik yüklerinin boşalması sonucu oluşan ses dalgalarıdır. Hadisteki melek tasviri, bu fiziksel süreci manevi bir boyutta açıklamak için kullanılmıştır. Yani hadis, bilimle çelişmez; bilimin açıklayamadığı manevi boyutu ifade eder. Bu açıdan hadis, Allah'ın kudretini ve meleklerin görevlerini anlamak için bir rehberdir.
Diğer Görüşler
Şafii ve Malikî mezheplerinde de benzer şekilde doğa olaylarının meleklerin görevleriyle gerçekleştiği kabul edilir. Bazı alimler bu tür hadislerde teşbih ve mecazın olduğunu, doğa olaylarının fiziksel sebeplerinin yanı sıra manevi sebeplerinin de bulunduğunu belirtirler. Hanbeli mezhebinde de hadislerin zahiri anlamına riayet edilir ve meleklerin doğa olaylarındaki görevleri vurgulanır.
Sonuç
Özetle, bu hadis gök gürültüsünün manevi bir sebebinin olduğunu bildirir ve Allah'ın kudretini gösterir. Peygamber Efendimiz (s.a.v) doğa olaylarını açıklarken hem gerçek hem de mecazi anlatımları kullanmıştır. Günümüzde bilimsel açıklamalarla çelişmez, aksine manevi boyutu tamamlar. Bu nedenle hadis, Allah'ın kudretine imanımızı güçlendirmek için değerlendirilmelidir.
Sizin de bir sorunuz mu var?
Aradığınızı bulamadıysanız, sorunuzu bize iletin. Fıkhi delillerle desteklenmiş ücretsiz yanıt alın.
