Rabıta Doğru mudur, Şirk Sayılır mı?
Sorunun Detayı
"Hocam, bazı cemaatlerde rabıta var. Bu husus doğru mudur? Şirk midir değil midir?"
Açıklama
Rabıta, özellikle tasavvufî çevrelerde mürşid ile mürid arasında manevi bağ kurma anlamında kullanılan bir terimdir. Bazı cemaatlerde bu bağa büyük önem verilir ve çeşitli dualar veya zikirlerle bu bağın devam ettirildiğine inanılır.
İslami Hüküm
Hanefi mezhebine göre, Allah'a olan bağlılık ve ibadetlerde aracılık veya rabıta gibi uygulamalar, eğer Allah'ın birliğine (tevhide) zarar vermiyor ve şirk koşma anlamına gelmiyorsa, doğrudan şirk sayılmaz. Ancak, rabıta uygulaması Allah'ın hükümranlığına ve birliğine gölge düşürecek, Allah'tan başkasına kulluk ve bağlanma şeklinde olursa, bu şirk olur.
Deliller
Kur'an-ı Kerim'de şirk kesinlikle yasaklanmıştır:
"Şüphesiz Allah, kendisine ortak koşulmasını bağışlamaz; bundan başkasını dilediği kimse için bağışlar." (Nisa, 4/48)
Hz. Peygamber (sav) de şöyle buyurmuştur:
"Allah'a şirk koşan kişi, cennete giremez." (Buhari, Müslim)
Ancak Allah'a yakınlık için O'nun emirlerine uygun şekilde salih kullara hürmet etmek, dua etmek şirk değildir:
"Ey iman edenler! Allah'tan korkun ve doğru söz söyleyin." (Ahzab, 33/70)
Detaylı Açıklama
Rabıta, mürşid-mürid ilişkisini güçlendirmek, manevi destek almak için kullanılan bir yöntemdir. Bu bağlamda, mürşidin Allah katındaki makamı ve duası, müridin kalbinde bir destek olarak görülür. Ancak bu bağlamda mürşide tapmak, ondan yardım dilemek veya Allah'a eş koşmak kesinlikle caiz değildir. Rabıta, Allah'a kullukta bir engel teşkil etmemeli, tevhit inancını zedelememelidir.
Günümüzde bazı çevrelerde rabıta uygulamaları yanlış anlaşılmakta, mürşide aşırı bağlılık şirk sınırına yaklaşmaktadır. Bu nedenle, her Müslüman tevhit esaslarını koruyarak, sadece Allah'a ibadet etmeli, O'ndan yardım dilemelidir. Salih kullara hürmet ve dua etmek ise sünnettir ve şirk değildir.
Diğer Görüşler
Diğer mezhepler ve bazı çağdaş alimler, rabıtanın şekline göre değerlendirme yaparlar. Şafii ve Hanbeli mezheplerinde de benzer şekilde, Allah'tan başka varlıklara bağlanmak şirk kabul edilir. Ancak tasavvufî çevrelerde rabıta, manevi bir bağ ve destek olarak görülür ve şirk sayılmaz, ta ki bu bağ Allah'a kullukta engel olmazsa.
Sonuç
Değerli Müslüman, rabıta uygulaması tevhit inancına zarar vermediği sürece şirk sayılmaz. Ancak Allah'a eş koşmak, O'ndan başkasına ibadet etmek kesinlikle haramdır. Rabıta konusunda dikkatli olunmalı, sadece Allah'a yönelmek esas alınmalıdır.